Di tích quốc gia đặc biệt không chỉ là minh chứng cho quá trình hình thành và phát triển của đất nước mà còn phản ánh bản sắc văn hóa, truyền thống lịch sử của từng vùng miền. Những di tích này thường bao gồm các công trình kiến trúc, địa điểm ghi dấu sự kiện lịch sử trọng đại hoặc các khu vực lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, nghệ thuật độc đáo. Tại Việt Nam, di tích quốc gia đặc biệt được công nhận bởi Thủ tướng Chính phủ, mang ý nghĩa thiêng liêng trong tâm thức của người dân, đồng thời góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc.

Một số di tích quốc gia đặc biệt nổi bật ở Việt Nam có thể kể đến như Khu di tích lịch sử Đền Hùng tại Phú Thọ, quần thể di tích Cố đô Huế, Di tích lịch sử Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Khu di tích lịch sử Kim Liên (Nghệ An), Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội)... Mỗi di tích đều mang trong mình những câu chuyện lịch sử sâu sắc, gắn liền với vận mệnh của dân tộc qua từng thời kỳ. Sự bảo tồn và phát huy giá trị các di tích quốc gia đặc biệt không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới.

Công tác bảo vệ, trùng tu các di tích quốc gia đặc biệt được Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm, bảo đảm vừa giữ nguyên giá trị gốc lại vừa thích ứng với sự phát triển xã hội hiện đại. Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực bảo tồn, vẫn còn gặp phải thách thức từ tác động môi trường, thiên tai, cũng như hoạt động sinh hoạt, phát triển đô thị làm ảnh hưởng đến cấu trúc, cảnh quan di tích. Vì vậy, việc tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng, huy động nguồn lực xã hội để cùng chung tay gìn giữ di sản là điều hết sức cần thiết nhằm mang lại sự bền vững cho các di tích quốc gia đặc biệt trong tương lai.