Hiến pháp Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập bộ khung pháp lý cao nhất để tổ chức nhà nước và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên vào năm 1946, đánh dấu bước ngoặt lớn về sự hình thành quốc gia độc lập, tự chủ. Hiến pháp 1946 mang đậm dấu ấn dân chủ tư sản, thể hiện khát vọng giải phóng dân tộc, tôn trọng các quyền tự do cơ bản của công dân trong bối cảnh đất nước mới giành được độc lập. Đến năm 1959, Hiến pháp mới được ban hành phù hợp với điều kiện xã hội chủ nghĩa và nhiệm vụ xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời khẳng định quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau khi hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước năm 1975, Hiến pháp 1980 ra đời, chính thức xác lập đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, nguyên tắc làm chủ tập thể và quyền lực thuộc về nhân dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới đất nước từ năm 1986, Hiến pháp 1992 được thông qua, phản ánh những thay đổi lớn về thể chế kinh tế, chính trị theo hướng đa dạng hóa sở hữu, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và mở rộng quyền của công dân. Hiến pháp 1992 nhiều lần được sửa đổi, bổ sung trước khi Hiến pháp năm 2013 chính thức có hiệu lực, ghi nhận đầy đủ hơn nguyên tắc nhà nước pháp quyền, quyền con người, quyền công dân và thể hiện cam kết tiếp tục đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam.