Chùa Đậu, còn gọi là Pháp Vũ tự, nằm tại huyện Thường Tín, Hà Nội, gắn liền với nhiều truyền thuyết và sự tích độc đáo trong lòng dân gian Việt Nam. Một trong những sự tích nổi tiếng nhất về chùa Đậu là câu chuyện về thiền sư Nguyễn Minh Không – người sáng tạo ra phương pháp “ướp xác” cho vị tăng Vũ Khắc Minh, biến hình hài của ông thành bất tử trong lòng hậu thế. Tương truyền rằng, khi thiền sư Vũ Khắc Minh viên tịch, ngài đã nhập thiền sâu và thân thể không tan rã như bình thường, khiến cho các vị tăng trong chùa cùng các bậc hiền sĩ kinh ngạc. Để lưu giữ dấu ấn kỳ lạ này, người dân đã xây dựng ngôi chùa và tôn thờ xác thân bất hoại đó qua nhiều thế hệ.

Không chỉ lưu giữ xác bất hoại của Vũ Khắc Minh, Chùa Đậu còn gắn liền với câu chuyện về dòng sông Đào chảy ngang làng Gia Phúc. Theo truyền thuyết, vào thời xa xưa, cả vùng đất này thường xuyên bị hạn hán kéo dài. Nhận thấy điều đó, các bậc tiền nhân trong làng đã hợp sức đào một con sông dẫn nước từ nguồn về cứu đồng ruộng, được xem là công trình kỳ vĩ giúp bảo vệ mùa màng và cuộc sống người dân. Trên bờ sông, họ đã dựng nên ngôi chùa, vừa để thờ Phật vừa ghi nhớ ân sâu của cha ông. Vì vậy mà ngôi chùa mang tên Đậu – gợi nhắc đến "đào sông cứu dân", biểu trưng cho tinh thần đoàn kết và sáng tạo của cộng đồng.

Trải qua biến thiên của thời gian, chùa Đậu trở thành trung tâm văn hóa, tín ngưỡng và một địa điểm lịch sử tiêu biểu của miền Bắc Việt Nam. Nơi đây không chỉ lưu dấu huyền thoại về các thiền sư mà còn lưu giữ nhiều triều đại vật liệu kiến trúc cổ xưa, hàng loạt bia đá và sắc phong, như lời khẳng định những giá trị lịch sử lẫn sự linh thiêng của vùng đất này. Ngày nay, du khách về chùa Đậu không chỉ để chiêm ngưỡng di tích mà còn tìm hiểu về sự tích hào hùng, lòng kiên trì và trí tuệ của người Việt qua bao đời. Vì thế, Chùa Đậu vẫn luôn là biểu tượng bất diệt, neo giữ truyền thống và đạo lý cho bao thế hệ mai sau.