Luật biển năm 1982, còn gọi là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982), là văn kiện pháp lý quốc tế quan trọng nhất hiện nay điều chỉnh các vấn đề liên quan đến sử dụng và quản lý các vùng biển, đại dương. Công ước này được thông qua vào ngày 10 tháng 12 năm 1982 tại Montego Bay, Jamaica và có hiệu lực từ ngày 16 tháng 11 năm 1994. Đây là nền tảng pháp lý quy định rõ ràng về các quyền, nghĩa vụ của quốc gia ven biển, quốc gia không giáp biển, các tổ chức và cá nhân khai thác tài nguyên biển, đồng thời thúc đẩy hợp tác, bảo vệ môi trường biển và duy trì hòa bình, an ninh khu vực cũng như trên toàn thế giới.

Một trong những nội dung nổi bật của Luật biển 1982 là quy định về các vùng biển thuộc quyền tài phán quốc gia, bao gồm: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và thềm lục địa. Mỗi vùng đều có giới hạn chiều rộng, quyền chủ quyền và quyền tài phán riêng, tạo cơ sở pháp lý để quốc gia ven biển khai thác, bảo vệ tài nguyên và bảo đảm an ninh quốc phòng. Đặc biệt, vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển nằm ngoài lãnh hải và có chiều rộng tối đa 200 hải lý tính từ đường cơ sở, nơi quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với tài nguyên thiên nhiên, nhưng vẫn phải tôn trọng quyền tự do hàng hải và lợi ích hợp pháp của các nước khác.

Việc Việt Nam trở thành thành viên của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 góp phần nâng cao vị thế quốc tế, khẳng định chủ quyền biển đảo, đồng thời bảo đảm lợi ích quốc gia trong việc khai thác, sử dụng, quản lý và bảo vệ biển đảo. Luật biển 1982 là cơ sở pháp lý quan trọng giúp giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia có yêu sách biển, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực biển, bảo vệ môi trường sinh thái biển và duy trì ổn định, phát triển kinh tế biển bền vững trên phạm vi toàn cầu.