Earworm là một thuật ngữ tiếng Anh, dùng để chỉ hiện tượng một giai điệu, bài hát hoặc một đoạn nhạc cứ lặp đi lặp lại trong đầu mà người nghe không thể kiểm soát hay loại bỏ nó ngay lập tức. Từ này ban đầu mang ý nghĩa ví von: “con sâu” chui vào tai, ám chỉ việc âm nhạc “len lỏi” thâm nhập não bộ, khiến chúng ta khó lòng quên đi được. Earworm không phân biệt thể loại, cũng không phụ thuộc vào độ mới cũ của bài hát; chỉ cần có đoạn giai điệu hấp dẫn, lặp lại vừa đủ, dễ nhớ thì nguy cơ trở thành earworm khá cao.

Các nhà khoa học tâm lý đã nghiên cứu earworm và nhận thấy đây là hiện tượng khá phổ biến; đa số mọi người đều từng trải qua ít nhất một lần. Nguyên nhân chủ yếu của earworm thường là do bài hát quá “bắt tai”, giai điệu lặp lại hoặc liên quan đến cảm xúc hoặc ký ức nào đó của người nghe. Đôi khi, chỉ cần vô tình nghe thoáng qua một câu hát hoặc âm thanh nào đó ở nơi công cộng, não bộ có thể tự động “phát lại” nó mà chính chủ cũng không nhận ra. Đối với một số người, earworm có thể gây khó chịu, làm xao nhãng công việc hoặc sinh hoạt hàng ngày, nhưng phần lớn đây chỉ là hiện tượng nhẹ, tự nhiên biến mất sau thời gian ngắn.

Mặc dù vậy, earworm không phải lúc nào cũng là điều tệ hại. Đôi khi hiện tượng này kích thích sự sáng tạo, giúp người nghe ghi nhớ thông tin hoặc cảm thấy vui vẻ, hào hứng hơn. Rất nhiều nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc đã dựa vào đặc điểm này để sáng tác những bản hit ăn khách, sử dụng các đoạn hook bắt tai, nhịp điệu đơn giản, lặp đi lặp lại dễ tạo earworm. Hiểu về earworm cũng giúp bạn ý thức hơn khi lựa chọn âm nhạc, đồng thời giảm lo lắng nếu gặp phải hiện tượng này. Chỉ cần thư giãn, chuyển hướng chú ý sang hoạt động khác hoặc nghe một bài hát mới, earworm sẽ dễ dàng biến mất.