Làng truyền thống ở Việt Nam, đặc biệt là các làng Bắc Bộ, thường có cấu trúc không gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Trung tâm của làng luôn là đình làng, nơi diễn ra các hoạt động cộng đồng, thờ thần Thành Hoàng và tổ chức các lễ hội lớn. Quanh đình làng là khuôn viên rộng rãi, cây đa, giếng nước, bến sông – những biểu tượng ghi dấu nét sinh hoạt gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Giếng là nguồn nước chung cho cả làng, vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt, vừa là nơi giao lưu gặp gỡ. Cây đa thường gắn với hình ảnh cổng làng, gợi nhớ đến sự che chở, bảo vệ làng quê. Gần đình, có khi còn có chùa, miếu phản ánh niềm tin tâm linh và ước vọng bình yên, no đủ của người dân.

Hệ thống đường làng với những lối nhỏ uốn quanh, chạy sát các hàng rào tre hoặc bờ rậu xanh cũng là nét đặc trưng riêng biệt. Những con ngõ nhỏ này kết nối các nhóm dân cư, giúp đảm bảo tính cộng đồng nhưng vẫn giữ sự riêng tư cho từng gia đình. Nhà cửa trong làng thường quay mặt về phía đình hoặc khu trung tâm, bố cục hài hòa với cảnh quan tự nhiên và chia thành từng xóm, từng họ tộc. Sân vườn thoáng đãng, vườn cây ăn quả và ruộng vườn xung quanh tạo nên một quần thể khép kín, tự cung tự cấp, vừa đảm bảo an ninh, vừa gắn bó con người với đất đai. Sự phân chia này giúp tổ chức cộng đồng hiệu quả và củng cố tình làng nghĩa xóm bền chặt.

Bên cạnh yếu tố vật chất, cấu trúc làng còn bao hàm các thiết chế xã hội truyền thống như hương ước, lệ làng và các hội đồng chức sắc điều hành công việc. Mỗi làng thường tự quản bằng các quy ước riêng, dựa trên tinh thần tôn trọng cộng đồng và phát huy đạo lý "phép vua thua lệ làng". Những thiết chế này giúp duy trì sự công bằng, khuyến khích nếp sống kỷ cương và giáo dục thế hệ sau về tinh thần đoàn kết. Sự toàn vẹn trong cấu trúc làng, từ không gian tới các giá trị tinh thần, đã góp phần làm nên bản sắc nền văn minh lúa nước và trở thành ký ức đẹp trong tiềm thức mỗi người dân Việt Nam.