Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia láng giềng có lịch sử quan hệ lâu dài, trải qua nhiều thăng trầm với những điểm chung về văn hóa, truyền thống cùng những khác biệt về thể chế và quan điểm phát triển. Quan hệ song phương giữa hai nước đa chiều và phức tạp, vừa hợp tác vừa cạnh tranh, nhất là trong các lĩnh vực như kinh tế, thương mại và an ninh. Trong thời kỳ hội nhập quốc tế, Việt Nam xác định Trung Quốc là một đối tác quan trọng, đóng vai trò lớn trong chuỗi cung ứng cũng như nền kinh tế khu vực. Mặt khác, sự chênh lệch về quy mô và sức mạnh giữa hai bên tạo ra nhiều thách thức cho Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến động địa chính trị.

Vấn đề Biển Đông là điểm nóng nổi bật trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, gây ảnh hưởng lớn tới lòng tin lẫn nhau cũng như hòa bình khu vực. Những tranh chấp về chủ quyền biển đảo giữa hai nước đã kéo dài và vẫn tiềm ẩn nguy cơ leo thang nếu không có giải pháp đối thoại hòa bình. Trong khi Trung Quốc thúc đẩy các yêu sách lịch sử, Việt Nam kiên trì bảo vệ quyền lợi dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982. Dù gặp nhiều khó khăn, cả hai bên đều cố gắng duy trì trao đổi ngoại giao, xử lý bất đồng thông qua các kênh hợp tác và đàm phán nhằm tránh xung đột và ổn định tình hình khu vực.

Bên cạnh cạnh tranh và tranh chấp, hai nước cũng tích cực thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực, nhất là kinh tế, du lịch và giáo dục. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế của nước này. Sự hợp tác trong phát triển hạ tầng, đầu tư và chuyển giao công nghệ góp phần mở rộng thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam cần lựa chọn linh hoạt và kiểm soát tốt các chính sách để đảm bảo lợi ích quốc gia, tận dụng cơ hội nhưng hạn chế rủi ro từ sự phụ thuộc quá lớn vào đối tác phía Bắc. Trong tương lai, mối quan hệ Việt Nam – Trung Quốc sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố trong và ngoài khu vực, đòi hỏi hai bên phải vừa tăng cường hợp tác vừa xử lý khéo léo các bất đồng để cùng phát triển hòa bình, ổn định.