Thờ mẫu là một hình thức tín ngưỡng dân gian đặc trưng của người Việt, xuất phát từ nhu cầu tôn vinh nguồn cội và đấng sinh thành. Trong văn hóa Việt Nam, "mẫu" có nghĩa là mẹ hoặc nữ thần, đại diện cho quyền năng sáng tạo và bảo trợ cuộc sống. Tín ngưỡng thờ mẫu bao gồm việc tôn thờ các vị thần nữ như Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, tượng trưng cho bầu trời, núi rừng và sông nước. Đây không chỉ là sự ngưỡng vọng đối với những lực lượng siêu nhiên liên quan đến thiên nhiên mà còn là cách thể hiện lòng tri ân, bảo vệ cho dân làng, và gửi gắm ước vọng về sức khỏe, mùa màng tốt tươi, hạnh phúc và bình an.

Nghi lễ thờ mẫu thường diễn ra tại các đền, phủ trên khắp mọi miền đất nước, nổi bật nhất là Phủ Dày ở Nam Định, nơi được xem là trung tâm của tín ngưỡng này. Các nghi thức cầu cúng, hầu đồng được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo người tham dự. Hầu đồng là hoạt động nghệ thuật tâm linh đặc sắc của thờ mẫu, kết hợp múa hát, âm nhạc truyền thống và trình diễn trang phục rực rỡ để tái hiện cảnh các vị thần nữ giáng hạ, ban phúc cho con người. Không ít người tin rằng, qua nghi lễ này, họ nhận được sự che chở, khích lệ tinh thần, vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Tín ngưỡng thờ mẫu không chỉ là nhu cầu tâm linh mà còn kết nối cộng đồng, bảo tồn các giá trị văn hóa lâu đời. Đặc biệt, thờ mẫu đề cao vị trí quan trọng của người phụ nữ trong xã hội Việt Nam, tôn vinh vai trò sinh dưỡng, chăm sóc, gìn giữ và phát triển cộng đồng. UNESCO đã công nhận "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016, khẳng định ý nghĩa sâu sắc và sức sống mãnh liệt của nét tín ngưỡng đặc sắc này trong đời sống người Việt.