Trường đại học đầu tiên của Việt Nam là Văn Miếu – Quốc Tử Giám, được xây dựng vào năm 1070 dưới triều đại vua Lý Thánh Tông. Đây không chỉ là địa điểm thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết Nho giáo, mà còn là nơi đào tạo nhân tài cho đất nước, có vai trò như một trường đại học quốc gia đầu tiên. Năm 1076, vua Lý Nhân Tông cho thành lập Quốc Tử Giám trong khuôn viên Văn Miếu để làm nơi giảng dạy cho con em hoàng tộc, quý tộc, sau đó mở rộng cho cả con cái thường dân xuất sắc. Trải qua nhiều triều đại, Quốc Tử Giám vẫn giữ vị trí trung tâm giáo dục, góp phần hình thành tầng lớp trí thức và cung cấp nguồn nhân lực chủ chốt cho bộ máy nhà nước phong kiến Việt Nam.

Quốc Tử Giám không chỉ đơn thuần là một ngôi trường mà còn là biểu tượng cho truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. Hệ thống giáo dục tại đây được tổ chức quy củ, với đội ngũ thầy giảng uyên bác và chương trình học bài bản, chủ yếu xoay quanh Nho giáo nhưng cũng bao gồm các môn khoa học tự nhiên, nghệ thuật. Hàng năm, những người xuất sắc vượt qua kỳ thi đình đều được ghi tên lên các bia tiến sĩ đặt trong khuôn viên Quốc Tử Giám, thể hiện sự tôn vinh tri thức và khuyến khích thế hệ sau tiếp nối sự nghiệp học hành. Đến nay, Văn Miếu – Quốc Tử Giám vẫn lưu giữ giá trị lịch sử, là điểm đến văn hóa nổi tiếng và nguồn cảm hứng bất tận cho tinh thần hiếu học của người Việt Nam.