Chuyến bay giải cứu là thuật ngữ dùng để chỉ các chuyến bay đặc biệt do chính phủ hoặc các tổ chức thực hiện nhằm đưa công dân của một quốc gia từ nước ngoài về nước trong các tình huống khẩn cấp, như dịch bệnh, thiên tai, hoặc xung đột quân sự. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Việt Nam đã tổ chức hàng loạt chuyến bay giải cứu để đưa người Việt mắc kẹt tại nhiều quốc gia khác nhau trở về quê hương an toàn. Các chuyến bay này thường được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành như Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông Vận tải và các đại sứ quán tại nước sở tại, nhằm đảm bảo mọi quy trình thủ tục và điều kiện an toàn y tế nghiêm ngặt.

Trên thực tế, mỗi chuyến bay giải cứu không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn là niềm hy vọng đối với hàng nghìn người xa quê trong lúc hoạn nạn. Đội ngũ nhân viên hàng không, các y bác sĩ đi cùng,... đều phải làm việc trong điều kiện căng thẳng và luôn đặt tính mạng, sức khỏe của hành khách lên hàng đầu. Từ khâu kiểm tra y tế trước khi lên máy bay, quá trình di chuyển cho đến khi về nước và cách ly y tế, tất cả đều tuân thủ các quy định nghiêm ngặt, đồng thời nhận được sự hỗ trợ tận tình từ các cơ quan chức năng. Chính những biện pháp đó đã giúp hạn chế sự lây lan của dịch bệnh trong cộng đồng và giữ vững sự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những ý nghĩa nhân văn và tinh thần tương thân tương ái, các chuyến bay giải cứu cũng đã gặp phải một số vấn đề tiêu cực, gây bức xúc trong dư luận. Đã có trường hợp lợi dụng tính chất cấp thiết của chuyến bay để trục lợi, thu phí cao hoặc ưu ái cho những người có tiền và quyền, khiến nhiều người dân thực sự khó khăn không có cơ hội trở về. Những vụ việc này đã bị dư luận lên án gay gắt và các cơ quan chức năng vào cuộc điều tra, xử lý nghiêm minh, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của minh bạch và công bằng trong các hoạt động nhân đạo, nhất là những sáng kiến lớn liên quan đến quyền lợi công dân.