Nguyễn Cảnh Hoan là một trong những cây bút nổi bật của nền văn học hiện thực phê phán Việt Nam đầu thế kỷ XX. Sinh ra trong một gia đình nông dân tại làng Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, ông được tiếp xúc và thấu hiểu sâu sắc những khó khăn, bất công mà người dân quê mình phải chịu đựng dưới ách áp bức của chế độ thực dân phong kiến. Chính hoàn cảnh sống ấy đã nuôi dưỡng trong tâm hồn Nguyễn Cảnh Hoan tình yêu thương chân thành với người lao động cùng một tiếng nói mạnh mẽ tố cáo những hiện thực xã hội tàn khốc. Ông không chỉ truyền tải thông điệp nhân bản sâu sắc qua các truyện ngắn, mà còn xây dựng những hình ảnh nhân vật đặc sắc, để lại dấu ấn đậm nét trong lòng bạn đọc nhiều thế hệ.

Tác phẩm “Kép Tư Bền” là một ví dụ tiêu biểu cho tài năng và phong cách nghệ thuật của Nguyễn Cảnh Hoan. Qua câu chuyện về cuộc đời của anh kép nghèo khổ nhưng đầy nghị lực, tác giả không chỉ phản ánh chân thực số phận bị chèn ép của những người nghệ sĩ nơi sân khấu, mà còn gửi gắm triết lý sống mạnh mẽ: Dù cuộc sống ngoài đời có nhiều cơ cực, con người vẫn phải giữ cho mình một tinh thần lạc quan và say mê nghệ thuật. Bằng giọng văn giản dị, gần gũi, Nguyễn Cảnh Hoan khéo léo pha trộn giữa yếu tố hiện thực và cảm xúc, khiến người đọc không khỏi xúc động trước hình ảnh một người nghệ sĩ vừa bi ai, vừa kiên cường vượt lên nghịch cảnh.

Ngoài “Kép Tư Bền”, Nguyễn Cảnh Hoan còn thành công qua nhiều tác phẩm khác như “Tinh thần thể dục”, “Chí Phèo ở làng Vũ Đại”, góp phần quan trọng vào sự phát triển của văn học hiện thực phê phán nước ta. Nhìn lại di sản văn chương của ông, chúng ta không chỉ nhận thấy tài năng trong việc xây dựng các tình huống truyện sắc bén và hình tượng nhân vật tính cách rõ nét, mà còn thấm thía tinh thần nhân đạo, sức chiến đấu không mệt mỏi vì quyền lợi con người. Những sáng tác ấy vẫn giữ nguyên giá trị cho đến hôm nay, là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ về nghị lực, khát vọng sống và trách nhiệm đối với cộng đồng.