Cách chức vụ trong Đảng là một biện pháp kỷ luật nghiêm khắc nhằm xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm các nguyên tắc, điều lệ, quy định của Đảng hoặc có hành vi làm ảnh hưởng xấu đến uy tín tổ chức Đảng. Quá trình cách chức vụ thường bắt đầu từ việc phát hiện dấu hiệu vi phạm thông qua giám sát, kiểm tra hoặc phản ánh của quần chúng, sau đó các cơ quan kiểm tra của Đảng tiến hành xác minh, thu thập bằng chứng, kết luận mức độ vi phạm. Nếu hành vi vi phạm đủ mức độ nghiêm trọng, cấp có thẩm quyền sẽ xem xét và quyết định hình thức kỷ luật phù hợp, bao gồm cả cách chức vụ trong Đảng đang nắm giữ như Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên ban chấp hành… Việc này được quy định rõ trong Quy định số 69-QĐ/TW về kỷ luật của Đảng.

Ý nghĩa của cách chức vụ trong Đảng rất lớn đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn tổ chức. Hành động này thể hiện sự nghiêm minh, gương mẫu của tổ chức Đảng trong xử lý sai phạm, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ kỷ luật của cán bộ, đảng viên. Ngoài ra, cách chức vụ còn có tác dụng giáo dục, răn đe đối với những cá nhân khác, tạo môi trường làm việc trung thực, công bằng, minh bạch trong nội bộ Đảng. Sau khi bị cách chức, cá nhân vi phạm sẽ không còn đảm nhiệm vai trò lãnh đạo, quản lý hoặc tham gia vào hoạt động của tổ chức Đảng ở cấp tương ứng; đồng thời họ có thể chịu thêm các hình thức kỷ luật khác theo quy định.

Quy trình thực hiện cách chức vụ trong Đảng phải bảo đảm tính dân chủ, khách quan, minh bạch, đúng nguyên tắc và thủ tục. Thường thì những người bị xem xét cách chức sẽ có cơ hội trình bày ý kiến, tự bảo vệ trước hội nghị, đồng thời Hội nghị Ban Chấp hành hoặc cấp có thẩm quyền sẽ trao đổi, thảo luận kỹ lưỡng trước khi bỏ phiếu quyết định. Quyết định cách chức phải được ban hành bằng văn bản, ghi rõ hình thức kỷ luật, căn cứ pháp lý, nội dung vi phạm và gửi đến tổ chức, cá nhân liên quan để thực hiện. Tất cả quy trình này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người bị xử lý cũng như giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng.