Chiến tranh giữa Mỹ và Iran là một chủ đề luôn thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế do tầm ảnh hưởng rộng lớn, không chỉ đối với khu vực Trung Đông mà còn tác động sâu rộng tới an ninh, kinh tế toàn cầu. Quan hệ Mỹ-Iran đã căng thẳng kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, khi đại sứ quán Mỹ ở Tehran bị chiếm đóng. Sau đó, Mỹ áp dụng nhiều lệnh trừng phạt nhằm làm giảm sức mạnh kinh tế cũng như ngăn cản Iran phát triển chương trình hạt nhân. Đỉnh điểm căng thẳng nổi bật qua sự kiện Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân (JCPOA) năm 2018, đồng thời tái áp đặt trừng phạt, khiến nền kinh tế Iran chịu nhiều khó khăn.

Mặc dù chưa bùng nổ thành một cuộc chiến tranh tổng lực, cả hai bên đều gia tăng các hành động khiêu khích quân sự và xung đột uỷ nhiệm ở khắp khu vực Trung Đông. Iran ủng hộ lực lượng vũ trang ở Iraq, Syria, Lebanon hay Yemen để mở rộng ảnh hưởng, trong khi Mỹ tăng cường hiện diện và hợp tác với các đồng minh như Israel hay Ả Rập Xê Út. Các vụ tấn công vào tàu dầu ở vịnh Ba Tư, vụ tiêu diệt tướng Qasem Soleimani năm 2020, hay các vụ đáp trả tên lửa và máy bay không người lái liên tục làm dấy lên nguy cơ biến động lớn. Tuy nhiên, cả Mỹ và Iran đều dường như đang tránh một cuộc đối đầu trực diện, bởi hậu quả sẽ rất nghiêm trọng không chỉ cho riêng hai nước mà còn cho toàn thế giới.

Các nhà phân tích cho rằng giải pháp lâu dài cho xung đột Mỹ-Iran không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự hoặc các biện pháp trừng phạt đơn phương mà cần phải có đối thoại đa phương kết hợp với các cam kết rõ ràng về an ninh và phát triển khu vực. Việc nối lại đàm phán, như đôi khi được đề xuất, vẫn gặp nhiều thách thức bởi sự thiếu lòng tin và khác biệt lợi ích sâu sắc. Việc chiến tranh xảy ra hoàn toàn không nằm ngoài khả năng nếu xung đột bị đẩy lên cao trào, thậm chí có thể kéo theo nhiều quốc gia khác tham gia, gây bất ổn lan rộng và làm trầm trọng thêm các vấn đề toàn cầu như khủng hoảng năng lượng, di cư và an ninh nhân đạo. Do đó, các bên liên quan vẫn cần phải kiềm chế, thúc đẩy ngoại giao để tránh kịch bản tiêu cực nhất không ai mong muốn.