Viện kiểm sát nhân dân cấp cao là cơ quan thực hiện chức năng công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp ở bậc phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm trên địa bàn rộng lớn, bao phủ nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Được thành lập theo quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, viện này đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong quá trình xử lý các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động và các lĩnh vực tư pháp khác. Với phạm vi quản lý lớn, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao phải không ngừng đổi mới phương thức làm việc, củng cố đội ngũ kiểm sát viên cả về chuyên môn nghiệp vụ lẫn phẩm chất đạo đức.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao là kiểm tra, giám sát các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân cấp tỉnh và huyện khi có căn cứ cho rằng có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc phát hiện ra những tình tiết mới thay đổi bản chất vụ án. Thông qua chức năng này, Viện kiểm sát cấp cao góp phần phòng, chống oan sai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, tăng cường niềm tin của xã hội vào hệ thống tư pháp. Đồng thời, thông qua hoạt động tham gia xét xử các vụ án lớn, phức tạp, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao còn hướng dẫn, hỗ trợ nghiệp vụ đối với Viện kiểm sát các cấp dưới, nâng cao chất lượng tranh tụng tại Tòa án, thúc đẩy tiến trình cải cách tư pháp toàn diện và hiện đại hóa nền tư pháp Việt Nam.

Bên cạnh các nhiệm vụ chuyên môn, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao còn chú trọng phối hợp với các cơ quan tố tụng khác như Tòa án, Công an, Thi hành án để nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm và giải quyết các vấn đề phức tạp phát sinh trong thực tiễn. Cơ quan này cũng tích cực thực hiện công tác hướng dẫn, giải đáp nghiệp vụ, tổng kết thực tiễn, kiến nghị hoàn thiện chính sách pháp luật, đóng góp vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Nhờ đó, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao ngày càng khẳng định vị trí then chốt trong hệ thống các cơ quan bảo vệ pháp luật và không ngừng nâng cao lòng tin của nhân dân đối với công lý và công bằng xã hội.