Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, dân số Việt Nam năm 2023 đạt khoảng 100,3 triệu người, đứng thứ 15 trên thế giới về quy mô dân số. Trong những năm gần đây, tốc độ tăng dân số của Việt Nam đã chậm lại đáng kể so với thời kỳ bùng nổ dân số trước đây, chủ yếu nhờ các chính sách kế hoạch hóa gia đình được thực hiện hiệu quả. Cơ cấu dân số đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động vẫn chiếm ưu thế, mang lại lợi thế lớn cho phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, nước ta cũng bắt đầu bước vào giai đoạn già hóa dân số, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên ngày càng tăng, đặt ra nhiều thách thức trong lĩnh vực y tế, an sinh xã hội.

Phân bố dân cư của Việt Nam tập trung đông ở các vùng đồng bằng như Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long. Các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh thu hút lượng lớn dân nhập cư do cơ hội việc làm và chất lượng sống ngày càng cao hơn. Ngược lại, các vùng núi phía Bắc, Tây Nguyên hay vùng duyên hải Trung Bộ có mật độ dân số thấp hơn, điều kiện phát triển kinh tế – xã hội còn hạn chế. Tỷ lệ dân số sống ở khu vực thành thị tiếp tục có xu hướng tăng, phản ánh quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đi kèm với sự phát triển công nghiệp – dịch vụ tại các đô thị lớn.

Bên cạnh đó, cơ cấu giới tính của dân số Việt Nam cũng có biến động nhẹ, với tỷ lệ nam giới cao hơn nữ giới ở một số độ tuổi nhất định, đặc biệt ở lứa tuổi trẻ do những tác động của tâm lý ưa thích con trai cùng với các tiến bộ y học. Ngoài ra, tình trạng di cư nông thôn – thành thị, đặc biệt là của lực lượng lao động trẻ, đã góp phần thay đổi bức tranh dân số cả về số lượng lẫn chất lượng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao trình độ dân trí, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng các chính sách xã hội phù hợp để tận dụng hiệu quả nguồn lực dân số vàng, đồng thời chuẩn bị ứng phó với tương lai già hóa dân số.