Đảng Lao động Việt Nam là tên gọi của một tổ chức chính trị từng tồn tại trong lịch sử Việt Nam. Được thành lập vào ngày 3 tháng 2 năm 1951 theo quyết định của Đại hội II Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng Lao động Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu cách mạng và phù hợp với tình hình hoạt động kháng chiến chống thực dân Pháp lúc bấy giờ. Việc đổi tên thể hiện sự mở rộng phạm vi hoạt động của Đảng sang toàn lãnh thổ Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh tính dân tộc trong công cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho nhân dân.

Trong suốt quá trình tồn tại, Đảng Lao động Việt Nam đã lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp và sau đó là công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo trong Bộ Chính trị, Đảng đã kiện toàn tổ chức, xây dựng lực lượng vững mạnh, phát triển đường lối phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đồng thời đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân trong mặt trận thống nhất dân tộc. Vai trò của Đảng Lao động Việt Nam không chỉ dừng lại ở mặt trận quân sự, mà còn mở rộng tới lĩnh vực văn hóa, giáo dục, kinh tế để xây dựng nền móng vững chắc cho quốc gia.

Đến năm 1976, sau thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ và giải phóng hoàn toàn miền Nam, Đảng Lao động Việt Nam chuyển đổi thành Đảng Cộng sản Việt Nam để thể hiện rõ hơn trọng trách lịch sử cũng như sứ mệnh lãnh đạo của mình đối với toàn quốc. Sự biến đổi này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước và phù hợp với xu thế mới của cách mạng Việt Nam. Đảng Lao động Việt Nam đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, đóng góp lớn lao vào sự nghiệp phát triển của dân tộc Việt Nam.