Nga và Belarus là hai quốc gia có mối quan hệ gần gũi về lịch sử, văn hóa và chính trị ở Đông Âu. Từ thời Liên Xô cũ, Belarus từng là một trong các nước cộng hòa thuộc Liên bang Xô viết mà Nga là trung tâm. Sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, hai nước vẫn duy trì quan hệ thân thiết thông qua nhiều hiệp định và liên kết chiến lược. Đặc biệt, Nga luôn xem Belarus là đồng minh quan trọng trong khu vực, còn Belarus đánh giá cao vai trò của Nga trong kinh tế, an ninh và các vấn đề đối ngoại. Hai nước đã thiết lập Liên minh Quốc gia, chia sẻ mục tiêu hội nhập sâu rộng về chính trị, quân sự và kinh tế.

Trong lĩnh vực kinh tế, mối quan hệ giữa Nga và Belarus khá sâu sắc. Nga là đối tác thương mại hàng đầu của Belarus, chiếm phần lớn tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa như dầu mỏ, khí đốt, thực phẩm và các sản phẩm công nghiệp. Belarus phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng từ Nga, đặc biệt là khí đốt với mức giá ưu đãi. Điều này giúp nền kinh tế Belarus ổn định hơn nhưng đồng thời cũng tạo nên sự lệ thuộc vào Nga. Ngoài ra, Nga còn hỗ trợ Belarus về tài chính trong những lúc khó khăn, cho vay ưu đãi và mua các sản phẩm tiêu biểu của nước bạn, tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy quan hệ song phương.

Về mặt an ninh và quân sự, Nga và Belarus hợp tác chặt chẽ thông qua các cuộc tập trận chung, trao đổi thông tin tình báo và phối hợp trong các vấn đề quốc phòng. Belarus nằm ở vị trí chiến lược giữa Nga với Liên minh châu Âu, đóng vai trò là "vùng đệm" an ninh trong bối cảnh các căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng ở khu vực này. Cả hai đều cam kết hỗ trợ nhau trước các mối đe dọa từ bên ngoài, nhất là trước những biến động từ phương Tây. Việc hợp tác sâu rộng này không chỉ đảm bảo an ninh bản địa mà còn đóng góp vào việc giữ ổn định khu vực Á-Âu trong bối cảnh toàn cầu có nhiều bất ổn và cạnh tranh quyền lực.