Lễ hội Tây Thiên là một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất của tỉnh Vĩnh Phúc, tổ chức hàng năm tại khu di tích danh thắng Tây Thiên thuộc xã Đại Đình, huyện Tam Đảo. Được diễn ra vào thời điểm tháng 3 âm lịch, lễ hội thu hút đông đảo du khách thập phương về dự với mục đích tôn vinh Quốc mẫu Tây Thiên – người có công giúp vua Hùng xây dựng đất nước, đồng thời cầu nguyện cho quốc thái dân an, mùa màng thuận lợi. Không gian lễ hội Tây Thiên nổi bật với núi rừng hùng vĩ, cảnh sắc thiên nhiên nên thơ, mang đến cho du khách cảm giác thanh tịnh và linh thiêng. Đây cũng là dịp để con cháu tưởng nhớ công lao tổ tiên, giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống.

Hoạt động trong lễ hội Tây Thiên đặc sắc với phần lễ và phần hội nối tiếp nhau. Phần lễ được cử hành trang trọng ngay tại đền Thượng, nơi thờ Quốc mẫu Tây Thiên, với các nghi thức như dâng hương, tế lễ, rước kiệu… thể hiện lòng thành kính của nhân dân đối với Quốc mẫu. Sau phần lễ long trọng, phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian như kéo co, đấu vật, hát quan họ, múa rối nước, cùng các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống độc đáo. Khách tham dự còn có cơ hội trải nghiệm phong tục tập quán địa phương, hòa mình vào dòng người hành hương lên núi, qua suối, góp phần gắn kết cộng đồng trong không khí Hội xuân phấn khởi.

Lễ hội Tây Thiên không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là sự kiện quảng bá văn hóa, du lịch của Vĩnh Phúc tới đông đảo bạn bè trong và ngoài nước. Ngoài việc bảo tồn những giá trị tín ngưỡng, lễ hội góp phần nâng cao nhận thức của mọi người về thiên nhiên, lịch sử và truyền thống dân tộc. Khi tham gia lễ hội, người dân và du khách còn được chiêm ngưỡng hệ thống kiến trúc cổ kính như chùa Tây Thiên, đền Thượng, đền Cô, đền Cậu hòa quyện trong cảnh núi non Tam Đảo xanh mướt. Chính sự hấp dẫn này đã làm cho lễ hội Tây Thiên ngày càng trở thành điểm đến tiêu biểu, gắn liền với niềm tự hào quê hương Vĩnh Phúc.