Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) là một điều ước quốc tế quan trọng, đánh dấu mốc lớn trong việc thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện cho các vấn đề về biển và đại dương trên phạm vi toàn cầu. Được thông qua tại Hội nghị Liên hợp quốc lần thứ ba về Luật Biển, công ước này điều chỉnh các quyền và nghĩa vụ của các quốc gia liên quan đến việc sử dụng, quản lý tài nguyên biển, bảo vệ môi trường biển cũng như giải quyết tranh chấp về lãnh thổ trên biển. UNCLOS bao gồm 320 điều khoản cùng nhiều phụ lục, xác định rõ ràng các vùng biển như lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, đồng thời quy định quyền lợi, trách nhiệm cho cả quốc gia ven biển và quốc gia không có biển.

Thông qua công ước, các quốc gia ven biển được xác lập chủ quyền và quyền chủ quyền đối với các vùng lãnh hải rộng 12 hải lý, vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa có thể mở rộng tối đa tới 350 hải lý. Những quy định này giúp ngăn ngừa tranh chấp, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong kiểm soát, khai thác nguồn lợi thiên nhiên, bảo vệ môi trường biển khỏi những hoạt động gây ô nhiễm hoặc phá hoại hệ sinh thái biển. Đồng thời, UNCLOS thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp biển một cách hòa bình, thông qua Tòa án Quốc tế về Luật Biển hoặc các biện pháp trọng tài theo quy định của công ước, đảm bảo sự ổn định và an ninh hàng hải trong quan hệ quốc tế.

Ý nghĩa của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 đối với Việt Nam đặc biệt quan trọng, bởi nước ta có đường bờ biển dài và vị trí chiến lược tại khu vực Đông Nam Á. Việc tham gia UNCLOS giúp Việt Nam khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển, đảo theo quy định quốc tế; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để đấu tranh bảo vệ quyền lợi chính đáng trước các tranh chấp phức tạp ở Biển Đông. Ngoài ra, UNCLOS còn thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế biển, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái và giữ vững ổn định, an ninh khu vực, góp phần vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước.