Ấn Độ là một trong những nước sản xuất lúa mì lớn nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng trong thị trường ngũ cốc quốc tế. Tuy nhiên, vào năm 2022, chính phủ Ấn Độ đã bất ngờ ban hành lệnh cấm xuất khẩu lúa mì nhằm đối phó với tình trạng giá lương thực tăng cao và bảo đảm an ninh lương thực trong nước. Quyết định này được đưa ra sau khi sản lượng lúa mì giảm sút nghiêm trọng do ảnh hưởng của đợt nắng nóng kéo dài, khiến nguồn cung trong nước bị hạn chế. Ấn Độ từng kỳ vọng sẽ tăng xuất khẩu do cuộc xung đột ở Ukraine khiến các nguồn cung lúa mì toàn cầu bị gián đoạn, nhưng thực tế thời tiết khắc nghiệt đã buộc họ phải thay đổi chiến lược.

Lệnh cấm xuất khẩu lúa mì của Ấn Độ có tác động đáng kể đến thị trường quốc tế, nhất là đối với các quốc gia phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu lúa mì từ nước này. Các nước như Ai Cập, Bangladesh, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều quốc gia châu Phi đã phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt lượng lúa mì cần thiết cho ngành thực phẩm. Giá lúa mì trên toàn cầu cũng bị đẩy lên cao hơn, làm dấy lên lo ngại về khủng hoảng lương thực và lạm phát tại nhiều nước đang phát triển. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đã cảnh báo về rủi ro mất cân bằng nguồn cung lương thực khi đột ngột thiếu đi một nguồn xuất khẩu quan trọng và thúc giục các bên liên quan phối hợp giải quyết.

Tuy Ấn Độ áp dụng lệnh cấm khá triệt để, nhưng nước này vẫn xem xét từng trường hợp cụ thể, cho phép xuất khẩu theo thỏa thuận đặc biệt để hỗ trợ các nước láng giềng bị ảnh hưởng nặng nề hoặc những quốc gia gặp khủng hoảng nhân đạo. Việc cấm xuất khẩu lúa mì còn tạo ra sức ép buộc các nước phải tìm kiếm nguồn cung thay thế, đồng thời đẩy mạnh sản xuất nội địa. Quyết định này không chỉ phản ánh thách thức của Ấn Độ trước biến đổi khí hậu mà còn cho thấy sự phụ thuộc của chuỗi cung ứng toàn cầu vào một số quốc gia chủ chốt. Trong bối cảnh đó, nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung và đầu tư vào nông nghiệp thích ứng trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các nước để đảm bảo an ninh lương thực lâu dài.