Thứ trưởng là một chức vụ lãnh đạo cao cấp trong bộ máy hành chính nhà nước Việt Nam, nằm dưới Bộ trưởng nhưng đứng trên các Vụ trưởng, Cục trưởng. Thứ trưởng thường được bổ nhiệm bởi Chính phủ hoặc Thủ tướng và chịu trách nhiệm hỗ trợ Bộ trưởng quản lý các lĩnh vực chuyên môn thuộc phạm vi hoạt động của bộ đó. Chức vụ này thường được trao cho những cán bộ có năng lực quản lý xuất sắc, có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực chuyên ngành, đồng thời là người đại diện Bộ trưởng xử lý công việc khi Bộ trưởng vắng mặt hoặc theo sự phân công cụ thể. Tùy thuộc vào quy mô, đặc thù hoạt động từng Bộ, mỗi bộ có thể có một hoặc nhiều Thứ trưởng phụ trách các mảng khác nhau.

Vai trò của Thứ trưởng rất quan trọng trong việc thực thi chính sách, đảm bảo sự liên tục trong điều hành bộ máy quản lý nhà nước. Họ tham gia xây dựng các dự thảo nghị định, thông tư, quyết định lớn; chỉ đạo trực tiếp các đơn vị, tổ chức trực thuộc; phối hợp với các cơ quan trung ương, địa phương để triển khai công việc hiệu quả. Đôi khi, Thứ trưởng còn là đại diện phát ngôn, phát huy vai trò lãnh đạo trong các cuộc hội nghị, làm việc với đối tác trong nước và quốc tế. Trách nhiệm lớn của Thứ trưởng đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn sâu rộng, mà còn cả kỹ năng quản trị, điều phối nguồn lực con người, tài chính và vật lực trong phạm vi phụ trách.

Chức vụ Thứ trưởng cũng là bước đệm quan trọng để phát triển lên những vị trí cao hơn như Bộ trưởng hoặc giữ vai trò lãnh đạo ở các ban ngành ngang bộ, Chính phủ. Để được bổ nhiệm làm Thứ trưởng, ứng viên phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về trình độ học vấn, thành tích công tác, không vi phạm pháp luật, phẩm chất chính trị vững vàng và uy tín trong lĩnh vực chuyên môn. Nhờ vậy, vị trí Thứ trưởng đóng vai trò trụ cột, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính quốc gia, bảo đảm sự ổn định, phát triển của ngành do Bộ phụ trách và của đất nước nói chung.