Đờn ca tài tử Nam Bộ là một loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo của miền Nam Việt Nam, ra đời vào cuối thế kỷ XIX và phát triển mạnh mẽ trong cộng đồng dân cư nơi đây. Nghệ thuật này gắn liền với cuộc sống của người dân miền Tây sông nước, thể hiện rõ nét tâm hồn phóng khoáng, chan chứa tình cảm và sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Đờn ca tài tử vừa mang tính dân gian vừa có sắc thái bác học, được xem như món ăn tinh thần không thể thiếu trong các dịp lễ hội, đình đám, hay những buổi họp mặt thân mật bên lũy tre làng. Nét đặc sắc của loại hình này nằm ở khả năng ứng biến linh hoạt của nghệ sĩ, tạo nên từng bản trình diễn riêng biệt, truyền tải xúc cảm sâu lắng đến người nghe.

Một dàn nhạc đờn ca tài tử thông thường bao gồm các loại nhạc cụ truyền thống như đàn kìm, đàn tranh, đàn cò, đàn guitar phím lõm và sáo trúc. Những nhạc cụ này kết hợp cùng giọng ca ngọt ngào, truyền cảm đã làm nổi bật chất Nam Bộ, tạo nên bầu không khí tài tử đậm chất quê hương. Đờn ca tài tử không quá bó buộc về không gian hay quy mô, nghệ nhân có thể trình diễn ở bất kỳ nơi đâu, từ sân vườn, mái nhà đến bến sông, thậm chí chỉ vài ba người mà vẫn giữ được thi vị và sự lôi cuốn. Điều này thể hiện đờn ca tài tử là nghệ thuật của cộng đồng, gắn bó chặt chẽ với đời sống hàng ngày và tinh thần tự do của miền Nam đất nước.

Hiện nay, dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ các loại hình giải trí hiện đại, đờn ca tài tử Nam Bộ vẫn giữ được vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa của người dân nơi đây. Năm 2013, UNESCO đã công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định giá trị nghệ thuật và vai trò bảo tồn nền văn hóa truyền thống Việt Nam. Các lớp truyền dạy, liên hoan đờn ca tài tử được tổ chức khắp vùng Nam Bộ nhằm hun đúc tình yêu và lan tỏa niềm tự hào về loại hình nghệ thuật này. Nhờ vậy, đờn ca tài tử tiếp tục được gìn giữ và phát huy, trở thành cầu nối bền vững giữa quá khứ và hiện đại trong lòng nhân dân miền Nam.