Việt Nam là một quốc gia Đông Nam Á có dân số đông thứ ba khu vực, chỉ sau Indonesia và Philippines. Theo số liệu mới nhất vào năm 2024, dân số Việt Nam đã vượt mốc 100 triệu người, phân bố không đồng đều giữa các vùng miền. Khu vực đồng bằng sông Hồng, đặc biệt là thủ đô Hà Nội và các tỉnh lân cận, cùng với thành phố Hồ Chí Minh và vùng ven là những nơi tập trung dân cư đông đúc do điều kiện kinh tế - xã hội phát triển mạnh mẽ, thuận lợi cho việc làm, học tập và sinh sống. Ngược lại, các vùng núi phía Bắc như Tây Bắc, Đông Bắc hay dải Trường Sơn, Tây Nguyên có mật độ dân số thấp hơn nhiều do địa hình hiểm trở, kinh tế chưa phát triển và cơ sở hạ tầng hạn chế.

Dân cư Việt Nam chủ yếu là người Kinh, chiếm khoảng 85% tổng dân số, ngoài ra còn có trên 50 dân tộc thiểu số như Tày, Thái, H’Mông, Dao, Khmer, Hoa,… phân bố rộng khắp từ miền núi đến đồng bằng, ven biển và các vùng biên giới. Sự đa dạng này góp phần tạo nên nét văn hóa phong phú, đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, các dân tộc thiểu số chủ yếu tập trung tại miền núi, vùng sâu, vùng xa – nơi còn gặp nhiều khó khăn về tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, việc làm và phát triển kinh tế. Nhà nước Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ cộng đồng các dân tộc, thúc đẩy giảm nghèo và nâng cao mức sống, giúp xóa dần khoảng cách giữa các vùng miền.

Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi nhân khẩu học, tỷ lệ dân số trẻ tuy vẫn khá cao nhưng tốc độ đô thị hóa và già hóa dân số đang tăng nhanh. Ngày càng nhiều người dân di cư từ nông thôn ra thành phố để tìm kiếm cơ hội việc làm và học tập, dẫn đến sự bùng nổ các khu đô thị lớn và bài toán về quản lý dân cư, giải quyết nhà ở, giao thông, dịch vụ. Đồng thời, tuổi thọ trung bình của người Việt ngày một tăng, tình trạng già hóa dân số đặt áp lực lên hệ thống an sinh xã hội, y tế và chăm sóc sức khỏe. Những thay đổi về cơ cấu dân cư đang trở thành thách thức lớn, vừa là cơ hội để phát triển đất nước bền vững nếu chính sách được hoạch định hợp lý và hiệu quả.