Con chù ụ là một loài động vật đặc trưng ở vùng nước mặn và lợ thuộc các xã ven biển của tỉnh Trà Vinh, như Duyên Hải, Cầu Ngang. Chù ụ có hình dáng giống con ba khía nhưng nhỏ hơn, phần mai vừa khít lòng bàn tay và có màu nâu đen hoặc tím than đặc trưng. Loài này thường sống trong hang tự đào ở các bãi bồi ven sông, cửa biển hoặc nơi có rừng ngập mặn, đặc biệt ưa những vùng đất lầy hoặc gần các ô đầm nuôi tôm. Nhờ vào môi trường sống giàu phù sa và lượng thức ăn dồi dào từ các loại lá cây thủy sinh và xác hữu cơ, chù ụ trưởng thành khá nhanh và cho thịt chắc, ngon.

Đối với người dân Trà Vinh, chù ụ không chỉ là một món ăn dân dã mà còn gắn liền với ký ức và văn hóa vùng đất cù lao. Mùa bắt chù ụ rộ nhất là từ tháng 4 đến tháng 9 âm lịch, khi con vật này béo tốt và thịt nhiều dinh dưỡng. Người dân thường đi bắt vào buổi chiều mát hoặc sáng sớm, dùng các dụng cụ đơn giản như thuổng, cuốc để đào hang. Chù ụ sau khi bắt về được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như hấp sả, rang muối, nấu canh chua hay làm mắm trộn đu đủ. Vị ngọt tự nhiên từ thịt chù ụ phối hợp cùng hương vị đồng quê tạo nên nét độc đáo trong ẩm thực Trà Vinh.

Không chỉ vậy, chù ụ còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế của nhiều hộ gia đình ven biển Trà Vinh. Việc khai thác và buôn bán chù ụ mang lại thu nhập ổn định nhờ nhu cầu ngày càng tăng của thị trường nội địa và khách du lịch. Ngoài yếu tố kinh tế, sự hiện diện của chù ụ ở các vùng đất ngập mặn cũng góp phần duy trì cân bằng sinh thái tự nhiên, giúp bảo vệ hệ thống rừng phòng hộ và tài nguyên thiên nhiên địa phương. Chính vì thế, người dân Trà Vinh luôn ý thức giữ gìn môi trường sống của chù ụ và hướng đến phát triển nghề bắt chù ụ kết hợp với du lịch sinh thái, vừa bảo tồn giá trị truyền thống vừa mở ra hướng đi mới cho quê hương.