Phong cách sáng tác của Tô Hoài nổi bật bởi sự dung dị, gần gũi với đời sống của nhân dân và thiên nhiên. Ông thường lấy đề tài từ chính những con người lao động bình dị, những địa phương quê hương nơi ông từng sống, từ miền đồng bằng cho đến miền núi Tây Bắc xa xôi. Trong tác phẩm của mình, Tô Hoài luôn chú trọng lột tả cá tính, nét đặc sắc trong văn hóa và tâm lý của nhân vật, phản ánh chân thực số phận người dân dưới những biến động xã hội. Ngôn ngữ kể chuyện của ông giàu hình ảnh, tinh tế mà giản dị, gần như phảng phất chất đời thường, khiến mỗi trang viết đều mang hơi thở thực tế, sắc thái riêng biệt của vùng đất và con người mà Tô Hoài miêu tả.

Một điểm nổi bật trong phong cách sáng tác của Tô Hoài là khả năng quan sát tinh tế cùng sự trải nghiệm sâu sắc về đời sống dân gian. Ông không chỉ miêu tả sự vật, cảnh vật mà còn khắc họa được nội tâm con người, nhất là những người thấp cổ bé họng trong xã hội. Cách xây dựng tình huống truyện, ngôn ngữ đối thoại, miêu tả tâm lý nhân vật đều rất sinh động và tự nhiên. Tô Hoài dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu, cảm nhận những giá trị văn hóa, tập quán sinh hoạt của từng vùng miền, thể hiện qua các chi tiết trong từng trang sách, góp phần làm cho truyện của ông giàu chất liệu hiện thực và đậm dấu ấn địa phương. Vì thế, độc giả khi tiếp xúc với tác phẩm của Tô Hoài dễ dàng cảm nhận được hình ảnh chân thực, đầy cảm xúc của con người Việt Nam trong từng thời kỳ lịch sử.