Kinh đô đầu tiên của Việt Nam là Hoa Lư, thuộc tỉnh Ninh Bình ngày nay. Vào cuối thế kỷ thứ X, sau khi đánh bại quân xâm lược nhà Đinh và dẹp yên loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đã lập nên nhà nước Đại Cồ Việt, khai mở thời kỳ độc lập vững chắc cho dân tộc Việt Nam. Lựa chọn vùng đất Hoa Lư làm kinh đô xuất phát từ vị trí địa lý thuận lợi, địa hình hiểm trở với những dãy núi đá vôi trùng điệp bao quanh, giúp phòng thủ hữu hiệu trước các nguy cơ ngoại xâm. Đây cũng là nơi gắn liền với những sự kiện trọng đại ghi dấu lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự mà còn là trung tâm chính trị, văn hóa lớn của đất nước ở những năm đầu độc lập tự chủ. Dưới triều các vua Đinh, Tiền Lê, Hoa Lư được xây dựng thành một kinh thành hoành tráng với thành nội, thành ngoại, cung điện, chùa tháp và các công trình kiến trúc đặc sắc. Kinh đô Hoa Lư tồn tại từ năm 968 đến năm 1010, trước khi Lý Thái Tổ quyết định dời đô về Thăng Long. Sự tồn tại của Hoa Lư đã tạo nền móng cho sự phát triển rực rỡ của các triều đại tiếp theo, đồng thời minh chứng cho tinh thần dựng nước kiên cường và sáng tạo của nhân dân Việt Nam.

Dẫu về sau kinh đô được dời đi, giá trị của Hoa Lư vẫn trường tồn qua thời gian. Ngày nay, khu di tích cố đô Hoa Lư lưu giữ nhiều vết tích cổ kính của cố đô xưa, trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách và là nơi giáo dục truyền thống lịch sử cho các thế hệ người Việt. Hoa Lư nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ hào hùng, nơi ý chí đoàn kết và thông minh của cha ông đã tạo nên một nhà nước độc lập, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của Việt Nam hôm nay.