Ninh Bình là một tỉnh nổi bật với bề dày lịch sử và nhiều di tích nổi tiếng gắn liền với các triều đại phong kiến Việt Nam. Một trong những quần thể di tích quan trọng nhất là Cố đô Hoa Lư, vốn là kinh đô đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt dưới thời Đinh Bộ Lĩnh và Lê Đại Hành. Khu di tích này gồm đền thờ vua Đinh, vua Lê và nhiều công trình cổ kính khác, tọa lạc giữa những dãy núi đá vôi hùng vĩ và được bao bọc bởi hệ thống hào lũy độc đáo. Đến đây, du khách không chỉ có dịp tìm hiểu về lịch sử dựng nước và giữ nước mà còn chiêm ngưỡng vẻ đẹp giao hòa giữa thiên nhiên và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể.

Ngoài Cố đô Hoa Lư, Ninh Bình còn nổi tiếng với chùa Bái Đính, một trong những quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á. Đây không chỉ là trung tâm Phật giáo lớn với nhiều kỷ lục như pho tượng Phật bằng đồng lớn nhất Việt Nam, bộ chuông đồng đồ sộ, mà còn là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc. Chùa Bái Đính được xây dựng trên nền ngôi chùa cổ từ thời Đinh, hiện nay công trình mới được mở rộng quy mô nhưng vẫn gìn giữ những nét kiến trúc đặc trưng với các hiện vật quý giá. Đến Bái Đính, du khách không chỉ hành hương lễ Phật mà còn có thể tham gia các lễ hội, sự kiện truyền thống lớn, tăng thêm hiểu biết về lịch sử tôn giáo và tâm linh Việt Nam.

Bên cạnh đó, khu di tích Tràng An cũng là một địa điểm không thể bỏ qua khi nói đến các di tích lịch sử ở Ninh Bình. Tràng An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, gồm quần thể danh thắng với các hang động, núi đá vôi, sông nước uốn lượn và hàng chục di tích khảo cổ học quan trọng. Nơi đây ghi dấu sự hiện diện của con người từ thời tiền sử, với nhiều phát hiện về di chỉ cư trú, đấu tranh sinh tồn qua các thời kỳ. Khi khám phá Tràng An, mỗi địa danh như động Trình, hang Đại, hay đền Trần đều mang câu chuyện riêng, góp phần làm phong phú thêm vốn di sản và bản sắc văn hóa, lịch sử của vùng đất này.