Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông trước cổng trường là do lượng phương tiện tham gia giao thông tăng đột biến vào các khung giờ cao điểm, đặc biệt là vào đầu và cuối buổi học. Phụ huynh đưa đón con thường tập trung rất đông trước cổng trường, nhiều người dừng, đỗ xe không đúng nơi quy định, lấn chiếm lòng lề đường khiến dòng xe lưu thông bị bóp nghẹt hoặc phải chuyển hướng sang làn khác gây mất trật tự giao thông. Bên cạnh đó, việc nhiều học sinh đi bộ ra vào cổng trường cùng lúc cũng góp phần làm giảm diện tích lòng đường dành cho các phương tiện di chuyển, dẫn đến hiện tượng ùn ứ kéo dài.

Ngoài ra, cơ sở hạ tầng giao thông trước nhiều trường học còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Đường phía trước các trường học thường nhỏ hẹp, không có làn dừng đỗ riêng cho phụ huynh đưa đón học sinh. Nhiều nơi còn thiếu vạch kẻ đường, biển báo hoặc lực lượng điều tiết giao thông vào những thời điểm cao điểm, khiến việc di chuyển trở nên khó khăn. Ý thức của một bộ phận phụ huynh và học sinh còn chưa cao, tình trạng lấn tuyến, dừng đỗ xe ở vị trí cấm vẫn diễn ra khá phổ biến làm gia tăng nguy cơ xảy ra xung đột giao thông và tai nạn.

Bên cạnh đó, môi trường xung quanh trường học còn có thể xuất hiện các hàng quán, xe bán hàng rong hoặc các hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ lấn chiếm vỉa hè, lòng đường càng khiến cho khu vực trước cổng trường thêm phần lộn xộn. Sự phối hợp giữa nhà trường, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng đôi khi chưa thực sự hiệu quả cũng dẫn tới khó khăn trong việc quản lý và duy trì trật tự tại khu vực này. Những nguyên nhân trên cộng hưởng lại tạo thành các điểm nóng ùn tắc giao thông nghiêm trọng trước cổng trường, gây ảnh hưởng đến an toàn, môi trường sống cũng như sự phát triển lành mạnh của học sinh.