Kí hiệu học văn học là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng giúp khám phá cách các kí hiệu, biểu tượng và dấu hiệu trong văn bản được sử dụng để truyền đạt ý nghĩa sâu sắc. Trong văn học, kí hiệu không chỉ là những yếu tố trang trí hay chi tiết phụ họa mà còn là phương tiện thể hiện tư tưởng, cảm xúc và thế giới quan của nhà văn. Ví dụ, trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam, hình ảnh ánh đèn phố huyện vừa hé sáng lại tắt liệm là kí hiệu cho niềm hi vọng mong manh của con người giữa đời sống tăm tối và buồn chán. Việc phân tích kí hiệu giúp người đọc tiếp cận chiều sâu nội dung và hiểu rõ sự tinh tế trong dụng ý nghệ thuật của tác giả.

Kí hiệu học văn học cũng chỉ ra rằng một kí hiệu không bao giờ mang nghĩa cố định, mà phụ thuộc vào ngữ cảnh, văn hóa và hệ giá trị mà nó xuất hiện. Chẳng hạn, màu đỏ trong thơ Xuân Quỳnh có thể đại diện cho tình yêu rực cháy, nhưng trong ca dao dân gian lại là màu của máu, mất mát và ly biệt. Sự biến hóa này thúc đẩy độc giả chủ động vận dụng trải nghiệm cá nhân khi giải mã tác phẩm, khơi gợi nhiều tầng ý nghĩa và cảm xúc khác nhau. Qua đó, kí hiệu học mở ra cho văn học không gian đa chiều, giúp tạo tương tác phong phú giữa người đọc và văn bản.

Bên cạnh đó, kí hiệu học còn làm nổi bật vai trò của các hệ thống kí hiệu, như ngôn từ, hình ảnh, âm thanh, hành động, trong việc cấu tạo nên một tổng thể nghệ thuật. Mỗi tác phẩm văn học là một thế giới phức tạp chia sẻ qua hệ thống kí hiệu đặc thù; vì thế, phân tích kí hiệu cũng là đi tìm logic vận hành riêng của từng tác phẩm. Kí hiệu học vậy nên không chỉ là công cụ nghiên cứu mà còn là chìa khóa mở ra cánh cửa khám phá cái đẹp và bản chất của văn chương. Qua kính nhìn kí hiệu học, việc thưởng thức văn học trở thành quá trình sáng tạo và kết nối không ngừng giữa người viết, người đọc và thế giới nghệ thuật rộng lớn.