Dân tộc Dao là một trong những nhóm dân tộc thiểu số quan trọng ở Việt Nam, với sự phân bố chủ yếu tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Các địa bàn sinh sống tập trung của người Dao gồm Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Tuyên Quang, Yên Bái, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Sơn La, Lai Châu và Quảng Ninh. Ngoài ra, người Dao cũng có mặt tại một số vùng khác như Thanh Hóa, Nghệ An và Tây Nguyên, nhưng quy mô không lớn bằng khu vực miền núi phía Bắc. Người Dao thường định cư ở các vùng núi cao, nơi có khí hậu mát mẻ, đất đai phù hợp cho các hoạt động canh tác nương rẫy, phát triển trồng trọt và chăn nuôi.

Do đặc thù địa hình, làng bản của người Dao thường nằm xen kẽ giữa các ngọn núi, sườn dốc, cạnh các dòng suối hoặc chân núi. Đây là môi trường sống gắn bó lâu đời với người Dao và phù hợp với lối sống bán du canh du cư truyền thống của họ. Ở các bản làng này, người Dao vẫn giữ nét văn hóa riêng biệt, trang phục truyền thống đặc sắc cùng với những phong tục tập quán đặc trưng được truyền từ đời này sang đời khác. Bên cạnh việc canh tác, họ còn khai thác các sản vật tự nhiên mà núi rừng ban tặng để phục vụ đời sống hàng ngày.

Sự phân bố của người Dao không chỉ bị giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam mà còn trải dài sang các quốc gia láng giềng như Trung Quốc, Lào, Thái Lan. Trong quá trình di cư lịch sử, người Dao đã thích nghi tốt với nhiều điều kiện tự nhiên khác nhau nhưng phần lớn vẫn lựa chọn an cư tại các vùng núi, nơi đất đai dù hiểm trở song lại phù hợp với tập quán và sinh kế lâu đời. Nhờ vậy, nơi đây trở thành không gian cộng đồng, giúp người Dao gắn kết, gìn giữ và phát triển bản sắc dân tộc qua nhiều thế hệ.