Sạt lở và lũ quét là hai hiện tượng thiên tai vô cùng nguy hiểm, thường xuất hiện ở các khu vực đồi núi và những vùng địa hình dốc tại Việt Nam. Đặc biệt, vào mùa mưa bão, lượng nước lớn đổ xuống trong thời gian ngắn dễ làm đất đá mất kết cấu, tạo điều kiện cho đất trượt xuống, cuốn theo cây cối, nhà cửa và cả con người. Lũ quét thường xuất hiện đột ngột, dòng nước mạnh mang theo bùn đất, đá tảng khiến mức độ tàn phá càng nghiêm trọng. Nhiều vùng núi như Tây Bắc, Bắc Trung Bộ phải đối mặt với mối hiểm họa này mỗi năm, gây thiệt hại lớn về tính mạng và tài sản, đồng thời ảnh hưởng nặng nề đến môi trường và sinh kế lâu dài của người dân.

Nguyên nhân gây sạt lở và lũ quét có thể kể đến như mất rừng, khai thác khoáng sản bừa bãi, xây dựng hạ tầng không hợp lý hoặc sự thay đổi khí hậu toàn cầu khiến lượng mưa trở nên mất cân đối. Khi thảm thực vật bị suy giảm, khả năng giữ đất nước của rừng yếu đi, nước mưa không được thấm sâu mà chảy tràn trên bề mặt, đẩy nhanh quá trình xói mòn và kéo theo đất đá xuống phía dưới. Bên cạnh đó, hoạt động con người như đào bới, phá núi, làm đường… cũng làm tăng nguy cơ sạt lở và lũ quét. Những tác động này không chỉ gây hậu quả tức thời mà còn để lại hệ lụy dai dẳng về sau, ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Để phòng chống sạt lở và lũ quét hiệu quả, cần có các biện pháp toàn diện từ nâng cao ý thức người dân đến tăng cường quản lý tài nguyên thiên nhiên. Chính quyền và các cơ quan chức năng cần kiểm soát chặt chẽ việc khai thác khoáng sản, trồng rừng, bảo vệ rừng nhằm khôi phục khả năng giữ đất, giữ nước tự nhiên. Đồng thời, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, di dời người dân ra khỏi khu vực có nguy cơ cao trước mùa mưa lũ cũng đặc biệt quan trọng. Mỗi người dân cần chủ động học hỏi, trang bị kỹ năng ứng phó thiên tai, đồng lòng chung tay bảo vệ môi trường sống để giảm thiểu tác động của lũ quét và sạt lở đất.