Triệu Đà là một vị vua nước Nam Việt, từng là tướng nhà Tần, người có tham vọng mở rộng lãnh thổ về phía nam. Vào khoảng thế kỷ III trước Công nguyên, sau khi nhà Tần lụi tàn, Triệu Đà đã tự xưng vương và gây dựng Nam Việt thành một quốc gia mạnh. Nhằm củng cố quyền lực và kiểm soát con đường thương mại quan trọng nối giữa Trung Hoa với khu vực phía nam, Triệu Đà đã hướng ánh mắt xâm lược sang vùng đất Âu Lạc – vương quốc của vua An Dương Vương, nằm ở khu vực Bắc Bộ và một phần Bắc Trung Bộ ngày nay. Động cơ của Triệu Đà không chỉ dừng lại ở việc mở mang bờ cõi mà còn nhắm đến việc thâu tóm nguồn lương thực, tài nguyên và kiểm soát các dân tộc trong vùng.

Cuộc xâm lược của Triệu Đà diễn ra sau hàng loạt mưu kế và hoạt động ngoại giao giả tạo để dò xét sức mạnh của Âu Lạc. Ban đầu, Triệu Đà đề nghị liên minh với An Dương Vương bằng cách đem con trai là Trọng Thủy gả cho Mỵ Châu – công chúa của Âu Lạc. Sau đó, thông qua mối quan hệ này, Triệu Đà đã nắm được bí mật xây dựng thành Cổ Loa và phương thức bảo vệ của An Dương Vương, đặc biệt là chiếc nỏ thần nổi tiếng. Sau khi khai thác được bí mật quân sự, Triệu Đà huy động quân đội Nam Việt tấn công, làm cho Âu Lạc rơi vào thế yếu. An Dương Vương không chống đỡ nổi, cuối cùng dẫn đến sự thất bại của vương quốc Âu Lạc và đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử Việt cổ.

Hành động xâm lược và thôn tính Âu Lạc của Triệu Đà để lại nhiều hậu quả đối với lịch sử Việt Nam. Vùng đất của Âu Lạc bị sáp nhập vào Nam Việt, mang theo dấu hiệu sớm của sự xuất hiện các thế lực ngoại bang phương Bắc trên lãnh thổ nước ta. Bi kịch của An Dương Vương đã trở thành một truyền thuyết đầy cảm xúc trong văn hóa dân gian, lồng ghép nhiều bài học về cảnh giác trước âm mưu thâm độc và hiểm họa ngoại xâm. Sự kiện này không chỉ phản ánh ách thống trị hà khắc mà còn thể hiện lòng kiên cường, ý chí quật cường chống lại xâm lăng của nhân dân Âu Lạc, từ đó hun đúc truyền thống yêu nước và tinh thần giữ nước của các thế hệ người Việt về sau.