thành phố đắk nông

Tò he là một loại đồ chơi dân gian truyền thống của Việt Nam, được tạo thành từ những nguyên liệu đơn giản và gần gũi trong đời sống hằng ngày. Thành phần chính để làm tò he là bột gạo nếp pha lẫn với một tỷ lệ nhỏ bột tẻ để tạo độ dẻo và giữ cho sản phẩm có thể tạo hình dễ dàng mà không bị nứt hoặc vỡ. Gạo nếp sẽ được vo sạch, sau đó ngâm nước trong vòng từ 2 đến 3 giờ, đem đi xay hoặc giã nhuyễn rồi trộn với bột gạo tẻ để tạo ra một hỗn hợp bột vừa đủ độ mịn và dẻo, dễ nhào nặn. Tiếp theo, khối bột này sẽ được hấp cách thủy đến khi bột chín đều, sau đó nhào qua nước lạnh để tăng độ dẻo, giúp cho người thợ có thể tạo ra nhiều hình dạng sinh động và tinh tế.

Ngoài bột làm thân, màu sắc của món tò he cũng rất quan trọng. Các nghệ nhân truyền thống chủ yếu sử dụng màu tự nhiên để đảm bảo an toàn. Màu vàng được lấy từ củ nghệ, màu đỏ từ gấc hoặc men gạch non, màu xanh từ lá riềng hoặc lá dứa, màu tím từ lá cẩm, và màu trắng là màu tự nhiên của bột. Tất cả các nguyên liệu màu đều được luộc, giã hoặc nghiền nát, chắt lấy nước rồi hòa với bột đã nhào để tạo ra các màu khác nhau cho tò he. Chính nhờ sự kết hợp giữa các loại màu tự nhiên này mà các sản phẩm tò he truyền thống có màu sắc rực rỡ nhưng vẫn an toàn cho trẻ nhỏ khi chơi.

Bên cạnh bột và màu, phụ kiện không thể thiếu khi làm tò he là các que nhỏ bằng tre hoặc gỗ, dùng để cắm vào bột đã nặn xong, vừa tiện cầm nắm vừa tạo dáng đứng cho từng sản phẩm. Những chiếc que nhỏ bé này đóng vai trò như “xương sống” giúp nâng đỡ tạo hình nhân vật hay các con vật, hoa lá mà người nghệ nhân muốn thể hiện. Đôi khi, để tăng sự bắt mắt và đa dạng, người thợ còn sử dụng thêm một vài chi tiết phụ trợ như giấy kim tuyến hoặc dây chỉ nhỏ để trang trí. Sự tổng hòa của các nguyên vật liệu đơn giản, thiên nhiên ấy đã tạo nên nét đẹp duyên dáng và đặc sắc cho nghệ thuật làm tò he bao đời nay ở làng quê Việt Nam.

Từ khóa: thành phố đắk nông