Luật Tài nguyên nước năm 2023 vừa được Quốc hội thông qua vào ngày 23/6/2023 và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2024. Luật này thay thế Luật Tài nguyên nước năm 2012, nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn về quản lý và khai thác nguồn tài nguyên nước trong bối cảnh phát triển kinh tế-xã hội và thích ứng với biến đổi khí hậu. Một điểm mới quan trọng của luật là quy định rõ về quyền sở hữu toàn dân đối với tài nguyên nước, nhà nước thực hiện quản lý thống nhất thông qua chính sách, quy hoạch, cấp phép khai thác và bảo vệ nguồn nước. Luật cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ nguồn nước khỏi ô nhiễm, suy thoái.

Bên cạnh đó, Luật Tài nguyên nước 2023 bổ sung các quy định liên quan đến thu thập, chia sẻ thông tin dữ liệu về nguồn nước, đặc biệt chú trọng việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên nước. Việc giám sát, kiểm kê chất lượng, lưu lượng nước, và đề ra tiêu chí bảo vệ các lưu vực sông, hồ chứa lớn có tính liên vùng nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước quốc gia. Ngoài ra, luật còn mở rộng phạm vi quản lý sang cả nước dưới đất, nước mưa, nước biển, thúc đẩy sử dụng hợp lý các nguồn nước không truyền thống như nước thải đã được xử lý, góp phần đảm bảo cân bằng giữa khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước trong dài hạn.

Một nội dung nổi bật nữa của luật là quy định về xã hội hóa hoạt động bảo vệ và phát triển tài nguyên nước, khuyến khích cộng đồng dân cư, các tổ chức, doanh nghiệp đầu tư vào công tác bảo vệ, cải tạo nguồn nước. Luật cũng yêu cầu lập quy hoạch tổng thể phát triển tài nguyên nước theo cấp quốc gia, địa phương, tích hợp yếu tố bảo vệ môi trường nước mặt, nước ngầm với phát triển đô thị, nông thôn, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Đặc biệt, lần đầu tiên luật đặt ra trách nhiệm đánh giá nguy cơ thiếu hụt nước và phòng, chống thiên tai liên quan đến nước như hạn hán, lũ lụt, sự cố về nguồn nước, nhằm chủ động quản lý rủi ro và bảo vệ an toàn nguồn nước phục vụ đời sống, sản xuất và phát triển bền vững của đất nước.