“Tiếng thu” là một bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Lưu Trọng Lư, được sáng tác vào khoảng năm 1939, thời kỳ đầu của phong trào Thơ mới ở Việt Nam. Đây là thời điểm mà nền thi ca Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ những lối thơ truyền thống sang những cảm xúc và cách biểu đạt hiện đại hơn, cá nhân hơn. Lưu Trọng Lư là một trong những nhà thơ tiên phong trong việc bộc lộ đời sống nội tâm qua nghệ thuật, đồng thời ông cũng là người rất nhạy cảm với cảnh sắc thiên nhiên và tâm trạng thời cuộc. Trong hoàn cảnh xã hội lúc ấy, đất nước còn chìm trong bóng tối của thực dân Pháp, cuộc sống của nhân dân cơ cực, và tâm lý của con người thường hướng về sự cô đơn, u hoài.

Bản thân Lưu Trọng Lư từng tâm sự rằng ông sáng tác “Tiếng thu” trong một hoàn cảnh đặc biệt: khi đó ông đang sống cùng gia đình ở Huế, nơi có cảnh sắc mùa thu dịu dàng, thanh tĩnh với tiếng nai vang vọng xa xăm trong rừng sâu. Cảm xúc ấy hòa quyện giữa nỗi nhớ quê hương, hoài niệm về tuổi thơ và sự cô liêu trước thời cuộc khiến ông gieo ý thơ và tạo nên những vần thơ đậm chất lãng mạn. Những hình ảnh như chiếc lá vàng, sương lạnh, tiếng nai lẻ bạn vang động vào tâm hồn thi sĩ, để từ đó ông thể hiện được nỗi buồn và khắc khoải của lòng người khi cô đơn, tiu tức giữa cảnh thu vắng vẻ.

Bài thơ ra đời giữa sự giao hòa giữa phong cách lãng mạn phương Tây và cảm thức truyền thống Á Đông, luôn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và nỗi lòng dân tộc. Hoàn cảnh sáng tác “Tiếng thu” vừa mang dấu ấn cá nhân của thi sĩ, nhưng cũng phản ánh một trạng thái phổ quát, sâu sắc của con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới của văn chương. Qua bài thơ, ta thấy được sự tìm kiếm hạnh phúc, sự khát khao đoàn tụ và cả nỗi đau chia lìa dường như được gửi gắm trong từng tiếng thu vang vọng xa xăm, khiến “Tiếng thu” trở thành kiệt tác về nỗi buồn mùa thu của thi ca Việt Nam.