Tục ngữ "Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là một lời nhắc nhở của ông bà ta về những giá trị truyền thống gắn liền với đời sống sản xuất và quan niệm tâm linh của người Việt. Vào đầu năm mới, nhà nhà thường có tập tục mua muối để cầu mong cho một năm đủ đầy, hạnh phúc và may mắn. Trong văn hóa dân gian, muối tượng trưng cho sự mặn mà, đầm ấm, gắn kết các thành viên trong gia đình. Người ta tin rằng việc mua muối đầu năm sẽ giúp xua đi những điều không may mắn của năm cũ, đồng thời mang lại sự tốt lành cho năm mới, giống như vị mặn của muối hòa quyện và lan tỏa, làm cho cuộc sống thêm phần đậm đà ý nghĩa.

Chữ "vôi" trong câu tục ngữ là vật liệu không thể thiếu trong xây dựng và bảo vệ nếp nhà truyền thống. Vôi được sử dụng để quét tường, sát trùng ao nuôi hay làm sạch chuồng trại, giữ gìn sự vững chắc cho ngôi nhà sau một năm mưa nắng. Đến cuối năm, khi mọi việc đã hoàn tất, người ta lại mua vôi để sửa sang, quét dọn và tu bổ nhà cửa chuẩn bị đón Tết. Hành động này không chỉ thể hiện tinh thần chăm lo cho tổ ấm mà còn là sự tri ân đối với mái nhà che chở cả gia đình suốt một năm dài vất vả. Nó gửi gắm mong muốn về một khởi đầu mới an lành, trọn vẹn hơn.

Như vậy, "đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" không chỉ đơn thuần phản ánh thói quen sinh hoạt truyền thống mà sâu xa hơn, đó còn là biểu tượng cho sự khôn ngoan và quan điểm sống thực tế của người xưa. Tục lệ mua muối đầu năm nhấn mạnh vào giá trị tình cảm, tinh thần bền chặt; còn mua vôi cuối năm đánh dấu sự tái tạo, đổi mới cho môi trường sống. Sự kế hợp này tạo nên chuỗi vòng tuần hoàn viên mãn, thể hiện triết lý giản dị mà sâu sắc trong nếp sống người Việt, từ việc chăm lo cho bản thân và gia đình đến gìn giữ và vun đắp cho cộng đồng.