Dân tộc Cao Lan là một trong những dân tộc thiểu số có lịch sử lâu đời ở Việt Nam, chủ yếu sinh sống tại các tỉnh phía Bắc như Bắc Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên và Quảng Ninh. Người Cao Lan còn được gọi là Sán Chay, có nền văn hóa đặc sắc với tiếng nói riêng thuộc nhóm ngôn ngữ Tày-Thái và chữ viết cổ với dạng chữ Hán Nôm. Các làng bản của người Cao Lan thường tọa lạc bên các triền đồi hoặc ven suối, tạo nên cảnh quan thanh bình, gần gũi với thiên nhiên. Người Cao Lan biết cách khai thác tài nguyên rừng, kết hợp chăn nuôi và trồng trọt, chủ yếu làm lúa nước và các loại cây hoa màu như ngô, khoai, sắn để phục vụ đời sống hàng ngày. Nghề thủ công như đan lát, dệt vải cũng rất phát triển và luôn gắn liền với sinh hoạt đời sống cũng như các nghi lễ truyền thống.

Văn hóa tín ngưỡng của dân tộc Cao Lan rất phong phú, nổi bật nhất là tục cúng thổ công, thần rừng, thần suối, thần nông và tổ tiên nhằm cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống yên ổn. Những nghi lễ này thường diễn ra vào đầu hoặc cuối vụ mùa, với các nghi thức trang trọng và các loại bánh đặc sản như bánh gai, bánh tro được sử dụng trong các dịp lễ trọng. Trang phục của người Cao Lan cũng có những nét riêng biệt: đàn ông mặc áo dài xẻ tà đen hoặc chàm, quần ống rộng, đội khăn vuông; phụ nữ mặc áo năm thân, vấn khăn quanh đầu, sử dụng trang sức bạc và đồng. Họ rất coi trọng tính cộng đồng, thường xuyên tổ chức các ngày hội, lễ hội truyền thống như Tết Nguyên Đán, lễ xuống đồng, các trò chơi dân gian như ném còn, đánh đu, hát Soọng Cô (hát đối nam nữ).

Người Cao Lan cũng nổi tiếng với nghệ thuật truyền khẩu, đặc biệt là các điệu hát dân ca, thơ ca giao duyên và truyện kể dân gian giàu nội dung nhân văn, phản ánh đời sống lao động và tinh thần lạc quan của người dân. Các làn điệu Soọng Cô không chỉ mang giá trị nghệ thuật cao mà còn là biểu hiện sinh động cho bản sắc ngôn ngữ, truyền thống tình cảm của dân tộc. Tuy cuộc sống còn nhiều khó khăn do ảnh hưởng của hiện đại hóa và môi trường sống thay đổi, người Cao Lan vẫn luôn nỗ lực gìn giữ phong tục tập quán, phát huy bản sắc văn hóa, đóng góp tích cực vào sự đa dạng văn hóa các dân tộc Việt Nam, tạo nên nét riêng độc đáo trong bức tranh cộng đồng các dân tộc ở vùng núi phía Bắc đất nước.