2026-03-07
tạp chí môi trường đô thị việt nam

Người Cao Lan là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam như Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc Giang và Yên Bái. Họ còn được gọi dưới nhiều tên khác nhau như Sán Chay, Sán Chỉ, tùy theo từng vùng. Cộng đồng người Cao Lan có lịch sử lâu đời, nguồn gốc được cho là bắt nguồn từ các dân cư cổ trên vùng núi Lưỡng Quảng của Trung Quốc, sau đó di cư dần về phía Nam. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, người Cao Lan đã tạo dựng được một nền văn hóa độc đáo, với những đặc trưng riêng về ngôn ngữ, phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội và trang phục truyền thống.

Văn hóa người Cao Lan mang đậm màu sắc dân gian với các loại hình hát then, lượn cọi rất đặc sắc. Họ thường tổ chức các lễ hội lớn như lễ cầu mùa, lễ cưới hỏi... thể hiện sự tôn trọng tổ tiên và thần linh, cầu mong mùa màng bội thu, gia đình hạnh phúc. Người Cao Lan còn nổi tiếng với nghệ thuật thêu thùa, dệt vải, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo không chỉ phục vụ cuộc sống mà còn là nét đẹp truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Trong đời sống hàng ngày, họ chủ yếu làm nương rẫy, chăn nuôi, và khai thác lâm sản. Kiến trúc nhà ở truyền thống của người Cao Lan thường là nhà sàn với thiết kế phù hợp điều kiện địa hình, khí hậu vùng núi.

Hiện nay, quá trình hiện đại hóa đang ảnh hưởng đến nhiều mặt đời sống của người Cao Lan, đặc biệt là lớp trẻ ngày càng tiếp xúc nhiều hơn với xã hội hiện đại và có xu hướng rời bỏ bản làng lên thành phố làm ăn. Tuy vậy, nhiều phong tục tập quán, nghệ thuật trình diễn dân gian như hát Then, hát đối đáp giao duyên vẫn được bà con người Cao Lan duy trì, bảo tồn. Các chương trình phát triển văn hóa – du lịch ở nhiều địa phương cũng ngày càng đề cao vai trò của văn hóa dân tộc Cao Lan nhằm phát triển kinh tế đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc truyền thống của cộng đồng này.

Từ khóa: tạp chí môi trường đô thị việt nam

Thể loại: Tài chính