Năm 2023, số lượng học sinh thi vào lớp 10 tại Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể so với các năm trước đó. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên phạm vi toàn quốc, có khoảng hơn một triệu học sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập. Riêng tại Hà Nội, năm học 2023-2024 có gần 129.000 học sinh dự tuyển vào lớp 10, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh của các trường THPT công lập chỉ gần 72.000 em. Điều này đồng nghĩa với việc rất nhiều học sinh phải cạnh tranh gay gắt để có một suất vào các trường công lập, tạo nên áp lực lớn cho cả học sinh và phụ huynh.

Cùng với Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh cũng là địa phương thu hút đông đảo thí sinh dự thi vào lớp 10. Năm 2023, toàn thành phố ghi nhận gần 96.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 các trường công lập là khoảng 77.000 em. Số học sinh còn lại sẽ phải lựa chọn các hình thức giáo dục khác như trường tư thục, giáo dục thường xuyên hoặc học nghề. Sự chênh lệch giữa số lượng học sinh đăng ký và chỉ tiêu tuyển sinh tại hai đô thị lớn này phần nào phản ánh áp lực vào lớp 10 đang ngày càng gia tăng và tính cạnh tranh khốc liệt trong môi trường học tập hiện nay.

Không chỉ ở thành thị, các tỉnh thành khác cũng chứng kiến số lượng thí sinh thi vào lớp 10 tăng cao, khiến công tác tổ chức thi và xét tuyển trở nên phức tạp. Việc số học sinh tăng mạnh kéo theo nhiều hệ lụy về lựa chọn định hướng tương lai, cân nhắc giữa trường công lập, tư thục hoặc các mô hình giáo dục mới. Áp lực thi cử vì thế không chỉ dồn lên vai các em học sinh mà còn tác động tới chính sách phân luồng của ngành giáo dục, đòi hỏi sự đổi mới đáp ứng nhu cầu thực tế và mang lại nhiều cơ hội học tập đa dạng hơn cho tất cả các em.