Cá mập thời tiền sử là những sinh vật săn mồi đứng đầu trong đại dương hàng triệu năm trước, nổi bật nhất là Megalodon. Loài cá mập này xuất hiện từ khoảng 23 đến 3,6 triệu năm trước, với kích thước khổng lồ: chiều dài có thể lên đến 18 mét và nặng hơn 60 tấn, gấp nhiều lần so với cá mập trắng ngày nay. Răng của Megalodon có hình tam giác lớn, sắc nhọn, độ dài khoảng 18cm, dùng để cắn thủng lớp xương dày của các loài động vật biển lớn như cá voi cổ đại. Được ví như “quái vật đại dương”, Megalodon mang lại nỗi sợ hãi cho bất kỳ loài sinh vật nào sống cùng thời. Dù đã tuyệt chủng cách đây hàng triệu năm, những hóa thạch của chúng ngày nay vẫn khiến các nhà khoa học kinh ngạc, mở ra nhiều nghiên cứu về sự tiến hóa và môi trường sống thời tiền sử.

Không chỉ Megalodon, đại dương thời tiền sử còn có nhiều loài cá mập khác với hình thái đa dạng. Hơn 400 triệu năm trước, vào kỷ Devon, xuất hiện các loài cá mập đầu tiên, nhỏ hơn nhưng cũng rất dễ thích nghi, được xem như “cỗ máy sinh tồn” lâu đời nhất trên Trái đất. Một số loài như Stethacanthus có vây lưng hình bàn chải đặc biệt, Hybodus sở hữu vây gai và răng phù hợp với việc ăn cả những sinh vật có lớp vỏ cứng. Những biến đổi về hình dạng, kích thước và cấu trúc răng qua từng thời kỳ đã giúp cá mập vượt qua nhiều biến động khí hậu và sự kiện tuyệt chủng, chứng minh khả năng tiến hóa vượt trội của chúng.

Ngày nay, cá mập hiện đại vẫn giữ lại nhiều đặc điểm di truyền của các tổ tiên tiền sử, như bộ răng liên tục thay thế và hệ cơ quan cảm biến đặc biệt để săn mồi. Việc nghiên cứu cá mập thời tiền sử không chỉ giúp con người hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của mình mà còn cung cấp thông tin quý giá về lịch sử sinh học của hành tinh. Bằng những mẫu hóa thạch, các nhà khoa học có thể đánh giá mức độ đa dạng sinh học và những thay đổi của hệ sinh thái biển suốt hàng triệu năm, cảnh báo về những nguy cơ tuyệt chủng tiềm ẩn của các loài sinh vật hiện đại.