Đường lối kháng chiến là một trong những vấn đề quyết định thành bại của cuộc đấu tranh cứu nước và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam. Ngay từ những ngày đầu khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954), Đảng ta đã xác định rõ đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính. Đây là sự kế thừa xuất sắc truyền thống đánh giặc giữ nước của ông cha, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và điều kiện thực tiễn của đất nước vào thời điểm nhất định. Đặc điểm nổi bật của đường lối này là phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc cho sự nghiệp kháng chiến, huy động mọi tầng lớp nhân dân tham gia, không phân biệt già trẻ, trai gái, lương giáo, để cùng chống lại kẻ thù xâm lược.

Một nét quan trọng khác của đường lối kháng chiến là tư tưởng toàn diện. Không chỉ dừng lại ở đấu tranh quân sự trên mặt trận, Đảng còn chú trọng kết hợp khéo léo giữa ba mặt trận: quân sự, chính trị và ngoại giao. Việc xây dựng căn cứ địa, hậu phương vững chắc, tham gia đấu tranh chính trị trên các đô thị do địch kiểm soát hay mở rộng quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa, các lực lượng tiến bộ trên thế giới đã góp phần làm nên sức mạnh tổng hợp. Chính nhờ đường lối đúng đắn, linh hoạt và khoa học, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã thu hút được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhân dân trong nước và quốc tế, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm giành độc lập, tự do cho dân tộc.

Đường lối kháng chiến của Đảng cũng nhấn mạnh yếu tố lâu dài, tức là không chủ quan nóng vội, không mong “đánh nhanh thắng nhanh”, mà kiên trì, chủ động chuyển hóa, tiêu hao sinh lực địch, từng bước đẩy chúng vào thế bị động. Sự lãnh đạo chặt chẽ, sáng suốt của Đảng, sự đoàn kết không gì lay chuyển nổi của toàn dân đã tạo nên thành công vẻ vang, giải phóng hoàn toàn dân tộc khỏi ách thực dân, đế quốc. Với ý nghĩa đó, đường lối kháng chiến không chỉ là bài học lịch sử quý giá mà còn là kim chỉ nam trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.