Đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt là một công trình giao thông đặc biệt của Việt Nam, được khởi công xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XX dưới thời Pháp thuộc. Tuyến đường sắt này dài khoảng 84 km, nối liền vùng đồng bằng ven biển tại ga Tháp Chàm, Ninh Thuận với thành phố Đà Lạt nằm ở cao nguyên Lâm Viên, tạo nên một hành trình độc đáo băng qua nhiều dạng địa hình khác nhau. Điều khiến tuyến đường sắt này nổi bật không chỉ ở chiều dài mà còn ở kỹ thuật xây dựng hiện đại bậc nhất thời bấy giờ. Do địa hình đồi núi dốc đứng, các kỹ sư người Pháp đã áp dụng công nghệ ray răng cưa, giúp tàu có thể vượt qua những đoạn đồi dốc tới 12%, một thách thức rất lớn cho ngành đường sắt.

Qua nhiều thập kỷ, đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt không chỉ đóng vai trò quan trọng phục vụ vận tải hàng hóa và hành khách mà còn trở thành chứng nhân của một thời kỳ lịch sử với nhiều biến động. Cảnh sắc hai bên đường ray mang nét hoang sơ, quyến rũ, đi qua nhiều thung lũng, rừng thông, đèo núi hùng vĩ cùng các ngôi làng nhỏ của người bản xứ, tạo ra trải nghiệm thị giác khó quên cho những ai từng đặt chân lên chuyến tàu này. Ga Đà Lạt, nhà ga cuối của tuyến, hiện vẫn giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc cổ điển kiểu phương Tây, trở thành địa danh lịch sử – văn hóa hấp dẫn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Mặc dù tuyến đường sắt đã ngưng hoạt động hoàn toàn vào những năm 1970, nhưng một phần đoạn đường từ Đà Lạt đến Trại Mát ngày nay vẫn được phục dựng phục vụ cho mục đích du lịch. Hành trình ngắn hơn này cho phép du khách có dịp trải nghiệm tàu hơi nước cổ, khám phá cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng của cao nguyên và hiểu thêm về kỹ thuật xây dựng cầu, hầm, ray răng cưa độc đáo. Dù không còn giữ vai trò thiết yếu trong giao thông, đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt mãi là biểu tượng của sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, của khát vọng chinh phục thiên nhiên và lưu giữ những giá trị lịch sử quý báu.