Lịch sử là quá trình phát triển liên tục của loài người qua các thời kỳ khác nhau, phản ánh sự vận động không ngừng của xã hội từ nền văn minh sơ khai đến hiện đại. Nghiên cứu lịch sử giúp con người hiểu rõ về nguồn gốc, bản chất cũng như những biến động và tiến bộ mà xã hội đã trải qua. Mỗi dân tộc đều có một quá trình phát triển riêng biệt nhưng đều chịu tác động bởi nhiều yếu tố như chính trị, kinh tế, văn hóa và khoa học kỹ thuật. Lịch sử không chỉ ghi lại những thành công, phát minh vĩ đại mà còn là bài học quý giá từ những thất bại, xung đột và thách thức đến từ cuộc tranh đấu sinh tồn giữa các quốc gia, bộ tộc và nhóm người.

Việc xét lại lịch sử là quá trình nhìn nhận lại các sự kiện, nhân vật và phát triển của xã hội dưới góc nhìn mới, dựa trên những nghiên cứu, tư liệu và phương pháp khoa học hiện đại. Quá trình này thu hút sự quan tâm của giới sử học lẫn công chúng bởi nó có thể thay đổi cách tiếp cận sự thật lịch sử, làm sáng tỏ hoặc bác bỏ các quan điểm, luận thuyết từng được xem là đúng đắn trong quá khứ. Xét lại lịch sử thúc đẩy tư duy phản biện, giúp tránh sự rập khuôn, phiến diện trong việc đánh giá các vấn đề của quá khứ. Tuy nhiên, nếu thiếu sự khách quan, quá trình xét lại có thể bị lợi dụng để phục vụ mục đích chính trị, gây mâu thuẫn và tranh cãi trong xã hội.

Bản chất của việc xét lại lịch sử nằm ở nhu cầu tìm kiếm sự thật đa chiều về quá khứ, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội hiện đại. Khi nhận thức của con người thay đổi do sự tiến bộ của khoa học, kỹ thuật và sự xuất hiện của những nguồn tài liệu mới, thì việc điều chỉnh, bổ sung hoặc phủ nhận các luận điểm lịch sử cũ là điều tất yếu. Việc xét lại lịch sử không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn quá khứ, mà là một quá trình làm giàu thêm tri thức, giúp các thế hệ sau hiểu đúng, hiểu đủ về nguồn cội, qua đó đúc kết bài học cho hiện tại và tương lai.