Cơm cúng giao thừa là một nét đẹp truyền thống trong văn hóa Việt Nam, diễn ra vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Mâm cơm không chỉ là sự thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, mà còn gửi gắm mong ước về một năm mới an lành, hạnh phúc, mọi điều đều hanh thông. Thành phần của mâm cơm cúng giao thừa thường gồm các món ăn đặc trưng như bánh chưng hoặc bánh tét, xôi gấc, gà luộc, giò lụa, nem rán, các loại rau củ quả và chè ngọt. Tùy từng gia đình, các món ăn có thể thay đổi nhưng đều mang ý nghĩa an khang, sung túc và đoàn viên.

Thời điểm chuẩn bị mâm cơm là vào chiều tối ngày cuối cùng của năm, mọi người quây quần bên nhau, cùng nhau sắp sửa, trang trí từng món ăn thật tươm tất để dâng lên bàn thờ. Khi tiếng pháo hoa vang lên báo hiệu năm mới vừa sang, cũng là lúc các thành viên trong gia đình kính cẩn dâng nén hương, khấn nguyện trời đất phù hộ, tổ tiên độ trì cho con cháu luôn mạnh khỏe, bình an. Nghi lễ này góp phần gắn kết tình cảm gia đình, tạo nên những kỷ niệm đẹp đẽ mỗi khi Tết về.

Ý nghĩa của bữa cơm cúng giao thừa không chỉ nằm ở vật phẩm dâng lễ, mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở thế hệ sau luôn biết tri ân và trân trọng các giá trị truyền thống. Sau khi cúng xong, cả nhà sum vầy bên mâm cơm, chia sẻ những câu chuyện cũ và hy vọng mới. Đó cũng là lúc mọi người cảm nhận sâu sắc niềm vui đoàn tụ, thiêng liêng của thời khắc đầu năm mới, khiến Tết cổ truyền Việt Nam thêm phần ấm áp và ý nghĩa.