Giáo chủ Phật giáo Việt Nam là một danh xưng được sử dụng trong lịch sử để chỉ người đứng đầu tối cao của cộng đồng Phật giáo tại Việt Nam, như trường hợp của Hòa thượng Thích Quảng Đức tại miền Nam và các vị Tăng thống trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất. Tuy nhiên, trong truyền thống Phật giáo nói chung và tại Việt Nam nói riêng, thường không có một cá nhân duy nhất nắm giữ chức vụ "giáo chủ" như các tôn giáo khác. Việc lãnh đạo Phật giáo được thực hiện bởi tập thể các vị hòa thượng trưởng lão trong Hội đồng Chứng minh hoặc Hội đồng Trị sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam - tổ chức đại diện và quản lý sinh hoạt Phật giáo cả nước từ khi được thành lập vào năm 1981.

Vai trò của các vị lãnh đạo tối cao của Phật giáo Việt Nam chủ yếu là điều phối các hoạt động hành chính, hướng dẫn tu học, giữ gìn giới luật, phát triển văn hóa, giáo dục và đối thoại liên tôn, đồng thời bảo vệ quyền lợi của tăng ni, Phật tử. Các vị như Đức Pháp chủ Thích Phổ Tuệ, Thích Trí Tịnh, Thích Đức Nghiệp..., đều để lại dấu ấn sâu sắc trong việc củng cố tổ chức giáo hội, truyền bá giáo pháp và xây dựng hình ảnh tốt đẹp về Phật giáo Việt Nam trên trường quốc tế. Sự uy tín của các vị này không chỉ dựa trên năng lực quản lý mà còn thể hiện qua đời sống đạo đức, gương mẫu tu hành và những đóng góp cho sự phát triển chung của xã hội.

Ngày nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục thực hiện vai trò lãnh đạo tập thể dưới sự chứng minh của Đức Pháp chủ và Hội đồng Chứng minh, kết hợp với Hội đồng Trị sự. Điều này phù hợp với tinh thần bình đẳng và đoàn kết của Phật giáo, phản ánh triết lý từ bi, trí tuệ. Sự lãnh đạo của giáo hội giúp giữ gìn và phát huy truyền thống Phật giáo ngàn năm ở Việt Nam, đóng góp tích cực vào công cuộc phát triển văn hóa, đạo đức, giáo dục và xây dựng đất nước hòa bình, ổn định, hướng tới những giá trị chân, thiện, mỹ cho cộng đồng.