13 nguyễn khoái

Bài 1 Sinh học lớp 12 nghiên cứu về “Gen, mã di truyền và quá trình nhân đôi ADN”. Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa cho một chuỗi polipeptit hoặc ARN. Cấu trúc cơ bản của gen ở sinh vật nhân thực thường gồm hai phần: vùng điều hòa, nằm ở đầu 3’, có vai trò kiểm soát quá trình phiên mã; vùng mã hóa, chứa các exon (đoạn mã hóa axit amin) và intron (đoạn không mã hóa axit amin); cuối cùng là vùng kết thúc mang tín hiệu ngừng phiên mã. Nhờ cấu trúc này mà gen có thể thực hiện chức năng lưu trữ, truyền đạt và biểu hiện thông tin di truyền qua nhiều thế hệ tế bào.

Mã di truyền là trình tự các nuclêôtit trong gen quy định thứ tự sắp xếp các axit amin trong phân tử prôtêin. Mã di truyền có tính phổ biến, tức là gần như tất cả các loài sinh vật đều sử dụng cùng một bộ mã để giải mã thông tin di truyền. Có tổng cộng 64 bộ ba mã hóa trên mARN, trong đó 61 bộ ba mã hóa axit amin còn lại là ba bộ ba kết thúc không mã hóa axit amin, chúng có chức năng kết thúc quá trình tổng hợp prôtêin. Tính đặc hiệu, thoái hóa và liên tục là những đặc điểm nổi bật chứng tỏ mã di truyền là nền tảng cho quá trình sinh tổng hợp prôtêin.

Quá trình nhân đôi ADN là quá trình tự sao chép của phân tử ADN nhằm đảm bảo thông tin di truyền được truyền đạt chính xác từ tế bào mẹ sang tế bào con. Quá trình nhân đôi diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn, tức là mỗi ADN con đều gồm một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp. Enzim ADN polimeraza đóng vai trò quan trọng trong việc lắp ráp các nuclêôtit tự do vào mạch khuôn dưới sự chỉ dẫn của nguyên tắc bổ sung. Quá trình này diễn ra rất chính xác nhờ có cơ chế nhận biết, sửa chữa sai sót của enzime, góp phần đảm bảo tính ổn định của hệ gen qua các thế hệ.

Từ khóa: 13 nguyễn khoái