2026-02-24
độc lập tự do

Tư sản dân quyền cách mạng thường được hiểu là phong trào cách mạng nhằm lật đổ chế độ phong kiến và thiết lập một nền dân chủ tư sản. Phong trào này xuất hiện phổ biến ở châu Âu từ thế kỷ XVIII đến thế kỷ XIX, là kết quả của sự phát triển kinh tế với sự vươn lên mạnh mẽ của giai cấp tư sản trong lòng xã hội phong kiến. Tư sản dân quyền cách mạng phản ánh những ý chí và nguyện vọng của tầng lớp tư sản và một số tầng lớp nhân dân tiến bộ về việc yêu cầu có một chính quyền dựa trên nguyên tắc pháp quyền, bầu cử tự do, các quyền tự do công dân, bình đẳng trước pháp luật và bảo vệ quyền sở hữu tài sản.

Trong lịch sử thế giới, các cuộc cách mạng tiêu biểu như Cách mạng Anh thế kỷ XVII, Cách mạng Mỹ năm 1776 và Cách mạng Pháp năm 1789 được xem là chuẩn mực cho tư sản dân quyền cách mạng. Những cuộc cách mạng này đều mang tính chất chống lại sự thống trị của vua chúa và quý tộc phong kiến, đồng thời mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Quá trình cách mạng không chỉ tạo ra các thay đổi về của cấu trúc chính trị như xoá bỏ nền quân chủ chuyên chế, lập ra các nhà nước cộng hòa hay hiến pháp mới, mà còn thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế thị trường, khoa học kỹ thuật và tư tưởng tiến bộ về tự do, dân chủ, nhân quyền.

Ở Việt Nam, khái niệm tư sản dân quyền cách mạng được nhắc đến nhiều trong bối cảnh đầu thế kỷ XX, khi các sĩ phu yêu nước nhận thấy phải thay đổi phương thức cứu nước sang theo con đường dân chủ, dân quyền. Các cuộc vận động như Đông Kinh Nghĩa Thục, Duy Tân Hội, Việt Nam Quốc Dân Đảng đều tập trung đề cao dân quyền, thúc đẩy dân chủ hóa, bảo vệ quyền của mỗi người dân và kêu gọi xây dựng một xã hội công bằng, tiến bộ. Tuy nhiên, trong điều kiện lịch sử và xã hội đặc thù, các phong trào này tuy lan tỏa rộng nhưng chưa thật sự thành công, song đã đặt nền móng cho các cuộc cách mạng sau này hướng tới giải phóng dân tộc và xây dựng thể chế tiến bộ hơn.

Từ khóa: độc lập tự do

Thể loại: Tài chính