Chùa Tây Phương, tọa lạc trên núi Câu Lậu thuộc xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, Hà Nội, là một trong những ngôi chùa cổ kính và có giá trị nghệ thuật hàng đầu của Việt Nam. Được xây dựng vào thời Lê Trung Hưng, chùa nổi tiếng với tên gọi Sùng Phúc tự và sau này được biết đến phổ biến hơn là Tây Phương tự. Quần thể chùa gồm ba tòa điện chính nằm dọc theo sườn núi, liên kết với nhau bằng hệ thống bậc đá ong uốn lượn quanh co, vừa uy nghiêm vừa hài hòa với thiên nhiên xung quanh. Kiến trúc độc đáo của chùa thể hiện qua các mái ngói cong vút, các họa tiết rồng phượng được chạm khắc tinh xảo trên cột kèo, góp phần tạo nên vẻ đẹp cổ điển và linh thiêng cho ngôi chùa.

Điểm đặc sắc nhất của chùa Tây Phương chính là hệ thống tượng Phật và các vị La Hán có giá trị nghệ thuật và tôn giáo đặc biệt. Có tới hơn 60 pho tượng làm bằng gỗ mít phủ sơn thếp vàng, mỗi pho tượng là một tác phẩm điêu khắc hoàn mỹ, ghi đậm dấu ấn của nghệ thuật Việt Nam thế kỷ XVIII. Đặc biệt, 18 vị La Hán được thể hiện với nhiều dáng vẻ, trạng thái cảm xúc khác nhau từ hiền từ, sâu lắng đến dữ dội, vui mừng hay trăn trở, biểu thị quan niệm triết lý nhân sinh và Phật giáo một cách sinh động và sâu sắc. Những tác phẩm này không chỉ có giá trị về mặt tín ngưỡng mà còn phản ánh trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật điêu luyện của các nghệ nhân xưa.

Chùa Tây Phương không chỉ là một di tích lịch sử, văn hóa đặc biển mà còn là điểm tham quan, chiêm bái thu hút đông đảo du khách cũng như các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Đến với chùa, du khách được đắm chìm trong không gian tĩnh lặng, yên bình nơi đồi cao lộng gió, thưởng ngoạn phong cảnh hữu tình giữa núi non, cây xanh và tiếng chuông chùa ngân vang giữa mây trời. Chùa Tây Phương còn là minh chứng sống động cho sự trường tồn của tín ngưỡng Phật giáo và tinh thần sáng tạo nghệ thuật vượt thời gian của dân tộc Việt Nam. Chính vì vậy, nơi đây đã trở thành biểu tượng độc đáo về tôn giáo, nghệ thuật và cảnh quan truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ.