Trong văn hóa dân gian Việt Nam, địa ngục là nơi linh hồn con người phải chịu sự phán xét và trừng phạt sau khi chết nếu lúc còn sống đã phạm nhiều tội ác. Các hình phạt dưới địa ngục được miêu tả rất đa dạng và khủng khiếp, phù hợp với mức độ và loại tội đã gây ra. Chẳng hạn, những người nói dối hoặc vu khống sẽ bị cắt lưỡi hoặc ném vào ngục lửa; kẻ sát sinh thì phải chịu cảnh bị chém, lột da hoặc ăn thịt bởi các loài vật hung dữ. Những người tham lam, trộm cắp có thể bị đày đọa qua những tầng ngục mà ở đó tài sản, tiền bạc sẽ đốt cháy cơ thể họ. Mỗi hình phạt đều được xem như một cách để trả giá cho những hành động sai trái, là lời cảnh tỉnh với người sống.

Tại địa ngục, theo truyền thuyết Phật giáo, có tận mười tám tầng, mỗi tầng dành cho một loại tội đặc biệt. Kẻ bội tín, bất hiếu thì phải chịu cực hình vĩnh viễn như bị nấu sôi trong vạc dầu, bị voi giày hoặc bò cày xéo. Kẻ bất nghĩa, đánh đập cha mẹ, giết hại anh em sẽ bị đày xuống tầng sâu nhất, mãi mãi không thể siêu thoát. Hình phạt không chỉ là đau đớn về thể xác mà còn kéo dài vô tận về thời gian, khiến linh hồn đau đớn cả về tâm hồn lẫn thể xác. Các lính canh quỷ sứ sẽ giám sát nghiêm ngặt và không để bất cứ ai trốn chạy khỏi sự trừng phạt.

Những hình thức trừng phạt trong địa ngục không đơn thuần là dằn vặt cá nhân mà còn thể hiện quan niệm đạo đức của xã hội xưa. Chúng góp phần nhắc nhở mỗi người phải giữ gìn phẩm hạnh, ăn ở lương thiện cả trong lời nói, hành động hàng ngày. Địa ngục và các hình phạt nơi đó được lưu truyền qua nhiều thế hệ như một phần của giáo dục luân lý, giúp dân chúng nhận thức về hậu quả lâu dài của việc làm sai trái. Tuy là những câu chuyện hoang đường nhưng chúng vẫn có giá trị răn đe mạnh mẽ, khơi gợi lòng kính sợ và ý thức tự kiểm điểm bản thân.