Các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội là những tổ chức quần chúng rộng rãi, hoạt động với mục tiêu bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của nhân dân, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Trong hệ thống chính trị ở Việt Nam, các tổ chức đoàn thể tiêu biểu như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tổng Liên đoàn Lao động, Hội Nông dân và các tổ chức khác đóng vai trò quan trọng trong việc tập hợp, vận động các tầng lớp nhân dân tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ tổ quốc và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Các đoàn thể này tạo ra cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân, góp phần giữ vững sự đồng thuận xã hội.

Bên cạnh chức năng đại diện cho các nhóm xã hội cụ thể như phụ nữ, thanh niên, công nhân hay nông dân, các tổ chức đoàn thể còn đóng vai trò kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tại cơ sở. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, các đoàn thể chính trị xã hội đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường tính chủ động, sáng tạo nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nguyện vọng của hội viên và toàn xã hội. Đặc biệt, trong quá trình hội nhập quốc tế, các tổ chức này đóng vai trò tích cực trong việc nâng cao dân trí, phổ biến pháp luật, hỗ trợ người dân thích ứng với cuộc sống hiện đại, từ đó góp phần xây dựng cộng đồng vững mạnh, tiến bộ, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.